Onderzoekscommissie operatie Kelk

Bron

Dit is een overzichtelijke en vereenvoudigde samenvatting van de bevindingen en aanbevelingen van de parlementaire onderzoekscommissie naar "Operatie Kelk", het grote gerechtelijke onderzoek naar seksueel misbruik binnen de katholieke Kerk.

De kern van het probleem: Een juridische uitputtingsslag "Operatie Kelk" startte in 2010 en sleepte 14 jaar aan. In 2025 eindigde de zaak in een "buitenvervolgingstelling", wat betekent dat er geen rechtszaak ten gronde komt (vaak door verjaring of gebrek aan bewijs). De onderzoekscommissie stelt vast dat het onderzoek veranderde in een ongeziene chaos en een "juridische uitputtingsslag", waardoor de slachtoffers voor een tweede keer slachtoffer werden (secundaire victimisering). Dit kwam door een combinatie van politieke bemoeienis, interne ruzies bij Justitie, procedurele blunders en een gebrekkige organisatie.

Commissie Justitie 4 februari 2026

Commissie Justitie 4 februari 2026

Op basis van de bronnen geeft de minister van Justitie een gedetailleerde uiteenzetting over de problematiek van de overbevolking in de gevangenissen. Dit wordt erkend als een grote uitdaging die al decennia aansleept en zwaar weegt op zowel de veiligheid van het personeel als de menswaardigheid van de detentie.

Hieronder volgt een gedetailleerd overzicht van wat er precies gezegd wordt:

Wetsontwerp houdende diverse technische en dringende bepalingen

Bron

Dit wetsontwerp bevat een groot aantal wijzigingen die uiteenlopende aspecten van de Belgische rechtsgang en de werking van Justitie beïnvloeden. Gezien het belang volgt hier een grondige analyse per artikel en per thema op basis van de bronnen.

𝟭. 𝗡𝗼𝘁𝗮𝗿𝗶𝘀𝗮𝗺𝗯𝘁 𝗲𝗻 𝗱𝗶𝘀𝗰𝗶𝗽𝗹𝗶𝗻𝗮𝗶𝗿𝗲 𝗽𝗿𝗼𝗰𝗲𝗱𝘂𝗿𝗲𝘀

• Art. 2: Wanneer een gerechtelijke lasthebber (zoals een bewindvoerder) officieel handelt, mag op akten het kantooradres worden vermeld in plaats van het privéadres (de woonplaats).
• Art. 3-4: Verduidelijking van de terminologie in tuchtzaken voor notarissen. Een dossier wordt niet langer "geseponeerd", maar de vervolging wordt beëindigd.

Overzicht van de begroting en beleidsdoelstellingen van de Belgische Federale Overheidsdienst Justitie voor de periode 2024–2029

Bron

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de begroting en beleidsdoelstellingen van de Belgische Federale Overheidsdienst Justitie voor de periode 2024–2029. De focus ligt op de structurele financiering van diverse departementen, waaronder het gevangeniswezen, de rechterlijke orde en het Belgisch Staatsblad. Er wordt ruim aandacht besteed aan de modernisering van de strafuitvoering, waarbij re-integratie en humane detentieomstandigheden centraal staan. Daarnaast beschrijft de tekst de middelen voor juridische bijstand, de ondersteuning van kwetsbare groepen zoals niet-begeleide minderjarigen en de strijd tegen fraude. Ook de financiering van erkende erediensten en diverse gespecialiseerde commissies, zoals die voor euthanasie en bio-ethiek, komt aan bod. Strategische investeringen in digitalisering en ICT-beveiliging vormen een rode draad door het gehele financiële plan.

Wetsontwerp tot wijziging van de wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek I van het Strafwetboek en de wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek II van het Strafwetboek.

Bron

Dit is een overzicht, artikel per artikel en in eenvoudige taal, van het wetsontwerp dat diverse wijzigingen aanbrengt in de wetten van 29 februari 2024 tot invoering van Boek I en Boek II van het nieuwe Strafwetboek. Het doel is om technische fouten en inconsistenties te corrigeren, een VN-aanbeveling uit te voeren en een Europese milieurichtlijn gedeeltelijk om te zetten.

Wetsontwerp betreffende drugstesten in de transitiehuizen en de vervallenverklaring van Belgische nationaliteit.

Bron

Deze documenten vormen een wetsontwerp ingediend door de Minister van Justitie, Annelies Verlinden, gericht op twee hoofdonderwerpen: de introductie van drugstesten in transitiehuizen en de versterking van de mogelijkheid tot vervallenverklaring van de Belgische nationaliteit. Het voornaamste doel van de drugstesten is het waarborgen van de veiligheid en de goede werking van het open gemeenschapsregime, waarbij veroordeelden schriftelijk moeten instemmen met de mogelijkheid van een speeksel- of urinetest als voorwaarde voor plaatsing. Daarnaast bevat het ontwerp bepalingen om bij veroordelingen voor terrorisme de rechtbank ambtshalve te laten beslissen over de bijkomende straf van nationaliteitsverval voor binationale personen. De bronnen bevatten tevens de adviezen van de Raad van State en de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA), die opmerkingen maken over de juridische en privacy-gerelateerde aspecten van de voorgestelde maatregelen, zoals de noodzaak van een wettelijke basis voor het verwerken van gegevens en de implicaties van een weigering van een test.

Wetsontwerp tot uitvoering van een versterkt terug naar werk-beleid in geval van arbeidsongeschiktheid.

Bron

Het bronmateriaal bestaat uit een parlementair document dat een voorontwerp van wet en gerelateerde adviezen behandelt, ingediend door de regering op 20 november 2025. De belangrijkste focus ligt op een versterkt terug-naar-werk-beleid voor arbeidsongeschikten, waarbij maatregelen worden voorgesteld om de verantwoordelijkheid van gerechtigden, verzekeringsinstellingen, artsen en werkgevers te vergroten. Dit omvat wijzigingen in het arbeidsongeschiktheidsstelsel, zoals de invoering van een solidariteitsbijdrage voor werkgevers van jongere arbeidsongeschikte werknemers en de vervanging van "restcapaciteiten" door "arbeidspotentieel". Daarnaast zijn er secties over fiscale wijzigingen, waaronder de afbouw van bepaalde belastingvoordelen, aanpassingen aan de investeringsaftrek, en de afschaffing van de pensioenbonus voor werknemers en zelfstandigen. Bovendien is er aandacht voor datamining van voorschrijfgedrag van artsen en technische opmerkingen over de inwerkingtreding van de verschillende wetsbepalingen.

Wetsontwerp houdende harmonisatie van de geldende wetsbepalingen van Justitie met het Strafwetboek van 29 februari 2024.

Bron

voorontwerp van wet en een advies van de Raad van State over de harmonisatie van bestaande Justitiewetgeving met het nieuwe Strafwetboek dat op 8 april 2026 in werking treedt. Deze wetshervorming behelst technische aanpassingen in diverse wetten, waaronder het Militair Strafwetboek en wetten inzake discriminatie en extraditie, om wettelijke verwijzingen en straffen af te stemmen op de nieuwe straffenschaal en terminologie. Een belangrijke wijziging is de vervanging van de driedelige indeling van strafbare feiten door de geharmoniseerde term "misdrijf," waarbij de meeste straffen worden omgezet naar een strafniveau-indeling (bijv. niveau 1 tot 8). Daarnaast benadrukt de Raad van State de noodzaak om nationale omzetting van Europese verordeningen te schrappen, omdat deze direct van toepassing zijn en nationale wetgeving juridische verwarring kan veroorzaken. Het document behandelt ook specifieke aanpassingen aan boetebedragen en de opheffing van oude strafbepalingen die nu zijn geïntegreerd in het nieuwe wetboek, evenals de inwerkingtreding van de harmonisatiewet op dezelfde datum als het nieuwe Strafwetboek.

Wetsontwerp houdende diverse technische en dringende bepalingen.

Bron

een reeks wetswijzigingen en technische aanpassingen binnen het Belgische juridische kader, voornamelijk gericht op het Gerechtelijk Wetboek en het Wetboek van Strafvordering. Deze herzieningen omvatten het gelijkstellen van het verlof- en bezoldigingsregime van magistraten met dat van ambtenaren, en de dringende correctie van wetgeving naar aanleiding van een advies van de Europese Commissie over het Europees aanhoudingsbevel. Daarnaast worden er aanpassingen gedaan aan strafbepalingen met betrekking tot verkeersovertredingen en wordt de territoriale bevoegdheid in het kader van strafbemiddeling gewijzigd. Ook zijn er wijzigingen om de digitalisering van justitie te verbetergroepen en wordt de termijn voor tijdelijke personeelsformaties bij de hoven van beroep verlengd.

Wetsontwerp van de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, ingediend op 19 november 2025, gaat over het wijzigen van de wetten die in februari 2024 Boek I en Boek II van het nieuwe Strafwetboek hebben ingevoerd.

Bron

Dit document, een Wetsontwerp van de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, ingediend op 19 november 2025, gaat over het wijzigen van de wetten die in februari 2024 Boek I en Boek II van het nieuwe Strafwetboek hebben ingevoerd.

Het belangrijkste doel van dit wetsontwerp is om technische verbeteringen en aanpassingen aan te brengen voordat het nieuwe Strafwetboek in werking treedt op 8 april 2026.

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste doelen en specifieke wijzigingen, opgedeeld per thema:

Verslag Commissie Buitenlandse Zaken - Gaza - 14 augustus 2025

Bron

Hieronder volgt een samenvatting van de standpunten van de verschillende sprekers tijdens de commissievergadering:

• De Voorzitster (Els Van Hoof):

• Opende de vergadering en stelde voor de regeling van de werkzaamheden na de gedachtewisseling met de minister te behandelen.
• Hanteerde de spreektijdlimieten van tien minuten per fractie en vijf minuten voor repliek.
• Riep op tot respect in de tribunes en vroeg om geen goed- of afkeuring te uiten.

Ontwerp programmawet 0909/030 aangenomen door de plenaire kamer op 17 juli 2025

 Ontwerp programmawet   0909/030 aangenomen door de plenaire kamer op 17 juli 2025

---

HOOFDSTUK 2: Wijzigingen aan de kosten bij registratie, hypotheken en griffierechten (dit zijn vaak kosten die je betaalt bij de aankoop van onroerend goed of bij bepaalde juridische procedures)

Vraag: Wat verandert er concreet aan die kosten? Antwoord:

• Artikel 3 & 5: Deze artikelen zeggen dat de regels in dit hoofdstuk (en het volgende, Hoofdstuk 3) ingaan op de dag dat deze wet officieel bekendgemaakt wordt in het Belgisch Staatsblad.
• Artikel 4: Er verandert een specifiek bedrag. Een bedrag van "150" euro wordt vervangen door "1000" euro. Dit kan gaan over een bepaalde retributie of vergoeding. Het belangrijkste is dat dit bedrag vanaf 1 januari elk jaar automatisch wordt aangepast aan de inflatie (geïndexeerd). De berekening gebeurt door het basisbedrag te vermenigvuldigen met een nieuwe index en te delen door een beginindex (september 2024 is de startindex). Het resultaat wordt afgerond naar het hogere tiental euro. De regering zal dit aangepaste bedrag elk jaar in december publiceren.

Wetsontwerp overbevolking van de gevangenissen

 

Bron: https://www.dekamer.be/FLWB/PDF/56/0927/56K0927009.pdf

Dit wetsontwerp gaat over maatregelen om de overbevolking in gevangenissen te verminderen en introduceert de regel dat elektronisch toezicht (een enkelband) niet kan worden uitgevoerd op de plek waar het slachtoffer woont.

Antwoord Minister van Justitie ivm huiselijk geweld in Helchteren

 Bron

Hier is een samenvatting van haar antwoord:

• Medeleven en Onderzoek
• De minister betuigde haar diepe medeleven met het slachtoffer, haar jonge kinderen, de familie en de gemeenschap, en sprak de hoop uit op snel beter nieuws over haar medische toestand.
• Ze heeft een onderzoek ingesteld op basis van de dossierstukken om de vragen over de precieze oorzaken en omstandigheden te beantwoorden. Vragen over de rol van de politie vallen onder de bevoegdheid van de Minister van Binnenlandse Zaken.
• 
  
• Verlengd Penitentiair Verlof (VPV)
• De betrokkene verbleef sinds 4 april van het huidige jaar in verlengd penitentiair verlof (VPV).
• VPV werd in maart 2024 ingevoerd als maatregel tegen de ernstige overbevolking in de gevangenissen. Het is geen nieuw fenomeen; het werd in het verleden ook al toegepast, bijvoorbeeld in 2017 en 2020 (tijdens de coronapandemie).
• VPV bouwt voort op het klassieke penitentiair verlof. Toekenning vereist dat eerdere verloven correct zijn verlopen, er een vaste verblijfplaats is en bestaansmiddelen zijn.
• Uitsluitingen: Niet elke gedetineerde komt in aanmerking. Veroordeelden met een totale gevangenisstraf van maximaal vijftien jaar kunnen VPV krijgen, maar personen veroordeeld voor zedenmisdrijven, terroristische misdrijven of die op de OCAD-lijst staan, zijn uitgesloten, ongeacht de strafmaat.
• Toekomst van VPV: Het VPV-stelsel zal worden beëindigd zodra de nieuwe noodwet wordt goedgekeurd, waarna geen nieuwe VPV-toekenningen meer mogelijk zullen zijn. Gedetineerden onder VPV zullen prioritair opnieuw worden opgenomen in de gevangenis, tenzij de strafuitvoeringsrechtbank anders beslist.
• Niet van toepassing op deze zaak: De minister benadrukte dat de noodwet in dit specifieke geval niet van toepassing zou zijn geweest, omdat de betrokkene veroordeeld was voor intrafamiliaal geweld tot 37 maanden (meer dan drie jaar) en zijn totale strafmaat meer dan tien jaar bedraagt. De noodwet beoogt juist capaciteit te creëren door de gevaarlijkste gedetineerden opnieuw op te nemen.
• Voorwaarden en intrekking: VPV-ontvangers moeten algemene voorwaarden naleven (zoals het niet plegen van nieuwe misdrijven). De directeur kan ook bijzondere, geïndividualiseerde voorwaarden opleggen (bv. behandeling, reclassering, verboden plaatsen). VPV kan onmiddellijk worden ingetrokken bij schending van voorwaarden of wijzigingen in de persoonlijke situatie. Informatie hierover kan via politie, onthaalmilieu of psychosociale dienst de gevangenis en het parket bereiken.
• Details over de Betrokken Gedetineerde
• De betrokkene werd eerder correctioneel veroordeeld voor in totaal tien feiten: zeven verkeersinbreuken, één feit van slagen en verwondingen (intrafamiliaal geweld), één heling en één verboden wapendracht. Voor het feit van slagen en verwondingen kreeg hij 37 maanden gevangenisstraf.
• Hij verbleef sinds 28 september 2021 in de gevangenis.
• Zijn detentietraject leek gunstig te verlopen. Hij kreeg uitgaansvergunningen voor reclassering en innameprocedures voor alcohol- en drugsproblemen, en regulier penitentiair verlof om sociale re-integratie en familiale banden te versterken.
• De directeur gaf een positief advies voor elektronisch toezicht op basis van risicotaxatie, maatschappelijke enquête, het verloop van eerdere verloven, zijn gedrag in detentie en zijn reclasseringsplan. Dit leidde tot de toekenning van VPV sinds 4 april.
• Het adres van de feiten was inderdaad het verblijfsadres. Op basis van de beschikbare informatie en zijn wens tot gezinshereniging, werd geoordeeld dat hij daar kon verblijven, wat "helemaal fout" is afgelopen.
• Het is momenteel niet uitgesloten om in het kader van penitentiair verlof op het adres van het slachtoffer te verblijven, mits er voldoende elementen zijn om dit als veilig in te schatten. Eerdere bezoeken van de partner in de gevangenis verliepen ook zonder problemen.
• De psychosociale dienst van de gevangenis volgde hem op tijdens zijn VPV. Een laatste periodieke opvolging met het thuismilieu op 20 juni leverde geen tegenindicaties op, en het gevangeniswezen werd tot 3 juli niet geïnformeerd over incidenten.
• Na kennisname van de dramatische feiten op 3 juli werd het VPV onmiddellijk ingetrokken.
• Toekenningen van VPV worden geregistreerd in I+Belgium, zodat politiediensten de betrokken gedetineerden kunnen opvolgen en voorwaarden controleren.
• Brede Aanpak en Toekomstige Maatregelen
• De minister concludeerde dat het gevangeniswezen en de directie de wettelijke stappen correct hebben doorlopen.
• Het incident toont aan dat verdere investeringen in justitie van levensgroot belang zijn, gezien de langdurige tekorten aan middelen.
• Er is al een multidisciplinair plan voor de aanpak van overbevolking in de maak, waarbij diverse ministers betrokken zijn. Doelen zijn onder meer het verwijderen van personen zonder wettig verblijf uit gevangenissen, gebruik van modulaire infrastructuur, behoud van bestaande infrastructuur en bouw van nieuwe gevangenissen.
• De strijd tegen intrafamiliaal geweld wordt zeer serieus genomen. Reeds vóór dit incident is gewerkt aan een wetgevend initiatief om te voorkomen dat daders van intrafamiliaal geweld elektronisch toezicht op het adres van het slachtoffer kunnen uitzitten. Dit wetsontwerp hoopt zij snel in de ministerraad te bespreken.
• Werk aan een uniform risicotaxatie- en risicobeheersingsinstrument ter preventie van intrafamiliaal geweld en feminicide is gaande, met een wetenschappelijk onderzoek waarvan de resultaten in september verwacht worden.
• Het nieuwe Strafwetboek omvat nieuwe strafbaarstellingen en strafverzwaringen voor intrafamiliaal en seksueel geweld. Er wordt ook ingezet op het vergroten van de aangiftebereidheid (anoniem, online) en het optimaliseren van het mobiel stalkingalarm.
• De rechterlijke orde zal versterkt worden met parketcriminologen om veilige huizen te faciliteren. Er wordt ook onderzoek gedaan naar maatregelen tegen gedwongen huwelijken, genitale verminking en eergerelateerd geweld.
• De minister wil ook dat het beroepsgeheim de bescherming van slachtoffers niet in de weg staat.
• Haar grote ambitie is om de samenleving veiliger te maken, vooral in de familiale context, door de uitvoering van de initiatieven in de pijplijn.

 

Wetsontwerp houdende maatregelen met het oog op de vermindering van de overbevolking in de gevangenissen

 

Bron: https://www.dekamer.be/FLWB/PDF/56/0927/56K0927001.pdf

Wetsontwerp houdende maatregelen met het oog op de vermindering van de overbevolking in de gevangenissen

Hieronder volgt een artikel-per-artikel toelichting van de tekst zoals aangepast aan het wetsontwerp.

Wetsvoorstel tot wijziging van de artikelen 572bis en 1184 van het Gerechtelijk Wetboek, van het hoofdstuk VI, van boek IV, van het vierde deel van hetzelfde Wetboek, met betrekking tot de verdelingen en veilingen, evenals van artikel 4.101 van het Burgerlijk wetboek.

 

Bron

Dit wetsvoorstel beoogt een wijziging van het Gerechtelijk Wetboek in België, met name de bepalingen betreffende de minnelijke en gerechtelijke vereffening en verdeling. Het wetsvoorstel wil de toepassing van deze procedures uitbreiden tot situaties waarin geen sprake is van onverdeeldheid, maar wel van een noodzaak tot liquidatie van rechten, zoals bij huwelijksvermogens of erfenissen. Dit omvat ook aanpassingen aan de regels rond boedelbeschrijvingen en de bevoegdheidsverdeling tussen de vrederechter en de familierechtbank bij geschillen hierover, waarbij een gedeelde bevoegdheid wordt bevestigd. Verschillende wetsartikelen worden specifiek gewijzigd om het onderscheid tussen vereffening en verdeling te benadrukken en de procedures te stroomlijnen. Tenslotte worden ook de rechten van schuldeisers van erfgenamen, inclusief gereserveerde erfgenamen wier rechten tot een waardecompensatie beperkt zijn, aangepast.

Beleidsverklaring Justitie - 13 maart 2025

Bron: beleidsverklaring Justitie - 13 maart 2025 

Doel: Dit briefingdocument biedt een overzicht van de belangrijkste thema's, ideeën en feiten uit de regeringsverklaring met betrekking tot Justitie voor de komende jaren. Het document is bedoeld om een helder beeld te schetsen van de voorgenomen hervormingen en prioriteiten.

Beleidsnota Justitie - 22 april 2025

 Bron beleidsnota Justitie - 22 april 2025

Doel: Dit briefingdocument geeft een overzicht van de belangrijkste thema's, ideeën en concrete acties die het Belgische justitiebeleid voor de periode 2024-2025 bepalen, zoals uiteengezet in de verstrekte bron. Het document is gestructureerd volgens de drie hoofdwerften die in de inleiding van het beleidsdocument worden genoemd.