woensdag 9 juli 2025

Antwoord Minister van Justitie ivm huiselijk geweld in Helchteren

 Bron

Hier is een samenvatting van haar antwoord:

  • Medeleven en Onderzoek
    • De minister betuigde haar diepe medeleven met het slachtoffer, haar jonge kinderen, de familie en de gemeenschap, en sprak de hoop uit op snel beter nieuws over haar medische toestand.
    • Ze heeft een onderzoek ingesteld op basis van de dossierstukken om de vragen over de precieze oorzaken en omstandigheden te beantwoorden. Vragen over de rol van de politie vallen onder de bevoegdheid van de Minister van Binnenlandse Zaken.

  • Verlengd Penitentiair Verlof (VPV)
    • De betrokkene verbleef sinds 4 april van het huidige jaar in verlengd penitentiair verlof (VPV).
    • VPV werd in maart 2024 ingevoerd als maatregel tegen de ernstige overbevolking in de gevangenissen. Het is geen nieuw fenomeen; het werd in het verleden ook al toegepast, bijvoorbeeld in 2017 en 2020 (tijdens de coronapandemie).
    • VPV bouwt voort op het klassieke penitentiair verlof. Toekenning vereist dat eerdere verloven correct zijn verlopen, er een vaste verblijfplaats is en bestaansmiddelen zijn.
    • Uitsluitingen: Niet elke gedetineerde komt in aanmerking. Veroordeelden met een totale gevangenisstraf van maximaal vijftien jaar kunnen VPV krijgen, maar personen veroordeeld voor zedenmisdrijven, terroristische misdrijven of die op de OCAD-lijst staan, zijn uitgesloten, ongeacht de strafmaat.
    • Toekomst van VPV: Het VPV-stelsel zal worden beëindigd zodra de nieuwe noodwet wordt goedgekeurd, waarna geen nieuwe VPV-toekenningen meer mogelijk zullen zijn. Gedetineerden onder VPV zullen prioritair opnieuw worden opgenomen in de gevangenis, tenzij de strafuitvoeringsrechtbank anders beslist.
    • Niet van toepassing op deze zaak: De minister benadrukte dat de noodwet in dit specifieke geval niet van toepassing zou zijn geweest, omdat de betrokkene veroordeeld was voor intrafamiliaal geweld tot 37 maanden (meer dan drie jaar) en zijn totale strafmaat meer dan tien jaar bedraagt. De noodwet beoogt juist capaciteit te creëren door de gevaarlijkste gedetineerden opnieuw op te nemen.
    • Voorwaarden en intrekking: VPV-ontvangers moeten algemene voorwaarden naleven (zoals het niet plegen van nieuwe misdrijven). De directeur kan ook bijzondere, geïndividualiseerde voorwaarden opleggen (bv. behandeling, reclassering, verboden plaatsen). VPV kan onmiddellijk worden ingetrokken bij schending van voorwaarden of wijzigingen in de persoonlijke situatie. Informatie hierover kan via politie, onthaalmilieu of psychosociale dienst de gevangenis en het parket bereiken.
  • Details over de Betrokken Gedetineerde
    • De betrokkene werd eerder correctioneel veroordeeld voor in totaal tien feiten: zeven verkeersinbreuken, één feit van slagen en verwondingen (intrafamiliaal geweld), één heling en één verboden wapendracht. Voor het feit van slagen en verwondingen kreeg hij 37 maanden gevangenisstraf.
    • Hij verbleef sinds 28 september 2021 in de gevangenis.
    • Zijn detentietraject leek gunstig te verlopen. Hij kreeg uitgaansvergunningen voor reclassering en innameprocedures voor alcohol- en drugsproblemen, en regulier penitentiair verlof om sociale re-integratie en familiale banden te versterken.
    • De directeur gaf een positief advies voor elektronisch toezicht op basis van risicotaxatie, maatschappelijke enquête, het verloop van eerdere verloven, zijn gedrag in detentie en zijn reclasseringsplan. Dit leidde tot de toekenning van VPV sinds 4 april.
    • Het adres van de feiten was inderdaad het verblijfsadres. Op basis van de beschikbare informatie en zijn wens tot gezinshereniging, werd geoordeeld dat hij daar kon verblijven, wat "helemaal fout" is afgelopen.
    • Het is momenteel niet uitgesloten om in het kader van penitentiair verlof op het adres van het slachtoffer te verblijven, mits er voldoende elementen zijn om dit als veilig in te schatten. Eerdere bezoeken van de partner in de gevangenis verliepen ook zonder problemen.
    • De psychosociale dienst van de gevangenis volgde hem op tijdens zijn VPV. Een laatste periodieke opvolging met het thuismilieu op 20 juni leverde geen tegenindicaties op, en het gevangeniswezen werd tot 3 juli niet geïnformeerd over incidenten.
    • Na kennisname van de dramatische feiten op 3 juli werd het VPV onmiddellijk ingetrokken.
    • Toekenningen van VPV worden geregistreerd in I+Belgium, zodat politiediensten de betrokken gedetineerden kunnen opvolgen en voorwaarden controleren.
  • Brede Aanpak en Toekomstige Maatregelen
    • De minister concludeerde dat het gevangeniswezen en de directie de wettelijke stappen correct hebben doorlopen.
    • Het incident toont aan dat verdere investeringen in justitie van levensgroot belang zijn, gezien de langdurige tekorten aan middelen.
    • Er is al een multidisciplinair plan voor de aanpak van overbevolking in de maak, waarbij diverse ministers betrokken zijn. Doelen zijn onder meer het verwijderen van personen zonder wettig verblijf uit gevangenissen, gebruik van modulaire infrastructuur, behoud van bestaande infrastructuur en bouw van nieuwe gevangenissen.
    • De strijd tegen intrafamiliaal geweld wordt zeer serieus genomen. Reeds vóór dit incident is gewerkt aan een wetgevend initiatief om te voorkomen dat daders van intrafamiliaal geweld elektronisch toezicht op het adres van het slachtoffer kunnen uitzitten. Dit wetsontwerp hoopt zij snel in de ministerraad te bespreken.
    • Werk aan een uniform risicotaxatie- en risicobeheersingsinstrument ter preventie van intrafamiliaal geweld en feminicide is gaande, met een wetenschappelijk onderzoek waarvan de resultaten in september verwacht worden.
    • Het nieuwe Strafwetboek omvat nieuwe strafbaarstellingen en strafverzwaringen voor intrafamiliaal en seksueel geweld. Er wordt ook ingezet op het vergroten van de aangiftebereidheid (anoniem, online) en het optimaliseren van het mobiel stalkingalarm.
    • De rechterlijke orde zal versterkt worden met parketcriminologen om veilige huizen te faciliteren. Er wordt ook onderzoek gedaan naar maatregelen tegen gedwongen huwelijken, genitale verminking en eergerelateerd geweld.
    • De minister wil ook dat het beroepsgeheim de bescherming van slachtoffers niet in de weg staat.
    • Haar grote ambitie is om de samenleving veiliger te maken, vooral in de familiale context, door de uitvoering van de initiatieven in de pijplijn.