Hof van Justitie en Polen

Bron

Dit document betreft een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in een inbreukprocedure aangespannen door de Europese Commissie tegen de Republiek Polen. De kern van de zaak is de vaststelling dat Polen zijn verplichtingen op grond van het EU-recht niet is nagekomen, met name met betrekking tot het waarborgen van effectieve rechtsbescherming en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. De inbreuk wordt toegeschreven aan de interpretatie van de Poolse grondwet door het Trybunał Konstytucyjny (Grondwettelijk Hof van Polen) in twee specifieke arresten, waarin het de suprematie van het EU-recht en het bindende effect van de jurisprudentie van het Hof van Justitie ter discussie stelde. Bovendien concludeert het Hof dat het Poolse Grondwettelijk Hof niet voldoet aan de eisen van een onafhankelijk en onpartijdig gerecht als gevolg van ernstige onregelmatigheden bij de benoeming van rechters en de president. Uiteindelijk wordt Polen veroordeeld tot het dragen van de kosten van de procedure.

 

Hof van Justitie - uitspraak voor het gebruik van bodycams in openbaar vervoer

Bron.

Het document betreft een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (ECLI:EU:C:2025:980) dat een prejudiciële beslissing geeft over de interpretatie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De zaak draait om een geschil in Zweden tussen de Integritetsskyddsmyndigheten (de Zweedse gegevensbeschermingsautoriteit) en de openbaarvervoermaatschappij AB Storstockholms Lokaltrafik (SL), die een boete kreeg voor het verzamelen van persoonsgegevens via bodycams gedragen door conducteurs. De centrale rechtsvraag is of de verplichte informatievoorziening aan gefilmde personen moet worden geregeld door artikel 13 van de AVG (gegevens direct bij de betrokkene verzameld) of artikel 14 van de AVG (gegevens niet bij de betrokkene verzameld). Het Hof concludeert dat, aangezien de bodycams gegevens rechtstreeks van de gefilmde personen verzamelen, artikel 13 van de AVG van toepassing is om een hoog niveau van bescherming en transparantie te waarborgen.

Omzendbrief - stalkingsalarm

Bron

Mobiel Stalkingalarm

---

Gemeenschappelijke Omzendbrief COL 03/2023

GEMEENSCHAPPELIJKE OMZENDBRIEF COL 03/2023 VAN DE MINISTER VAN

JUSTITIE, DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN, DE STAATSSECRETARIS

VOOR GENDERGELIJKHEID EN HET COLLEGE VAN PROCUREURS-GENERAAL

TENEINDE DE UITROL VAN HET STALKINGALARM OP NATIONAAL VLAK TE

OMKADEREN

Integraal verslag Commissie Justitie - 10 december 2025

Bron

1. Overbevolking in de gevangenissen

De vraag: Sarah Schlitz (Ecolo-Groen) kaart aan dat er inmiddels 600 gedetineerden op de grond slapen, wat leidt tot onhoudbare werkomstandigheden en agressie. Ze vraagt naar de stand van zaken van de cel voor de opvolging van overbevolking en waarom de minister inzet op 2.000 extra plaatsen in plaats van alternatieve straffen en preventie, zoals aanbevolen door het OIP,.

Het antwoord: De minister erkent het probleem en verwijst naar taskforces die werken aan een actieplan (goedgekeurd in juli), inclusief overleg met deelstaten over strafalternatieven en Volksgezondheid over geïnterneerden. Er is op 20 augustus een commissie opgericht om structurele oplossingen te zoeken; een tussentijds verslag wordt verwacht in februari-maart 2026. De overbevolking is momenteel groter in Vlaanderen dan in Franstalig België.

Praktische handleiding ontworpen als gids voor vluchtelingen - vanaf 1 juli 2026 - lees disclaimer

Verordening

Praktische handleiding ontworpen als gids voor vluchtelingen

Hier is een praktische handleiding ontworpen als gids voor vluchtelingen (verzoekers om internationale bescherming). De tekst is opgemaakt met visuele elementen en "infographic"-stijl blokken om de informatie uit de verordening (EU) 2024/1351 begrijpelijk te maken.

De gids werd volledig gemaakt met AI en kan dus fouten bevatten. Bij twijfel contacteer een bevoegd persoon zoals een advocaat.

Arrest Grondwettelijk Hof - speciaal regime gedetineerden

Bron

Het arrest gaat over een nieuwe wet die een specifiek Individueel Bijzonder Veiligheidsregime (IBVR) invoert voor gedetineerden met banden met de georganiseerde drugscriminaliteit. De Liga voor Mensenrechten vocht deze wet aan omdat zij vond dat de grondrechten van gedetineerden werden geschonden.

1. Waar gaat de nieuwe wet over?

De wet voert een strenger regime in voor gedetineerden (zowel veroordeelden als verdachten) die een ernstig gevaar vormen voor de veiligheid wegens hun banden met de georganiseerde misdaad (specifiek drugshandel). Naast de bestaande veiligheidsmaatregelen kunnen bij hen twee extra, zware maatregelen worden opgelegd:

1. Permanente camera-observatie in de cel.
2. Verbod op (ongestoord) bezoek.

Integraal verslag Commissie Justitie - 2 december 2025

Bron

01. Dossier Casa Legal (Debat)

• Vraag (F. De Smet, J. Ribaudo, P. Jadoul, A. Yzermans, I. Nuino, K. Aouasti): De parlementsleden vragen naar de stand van zaken rond de financiering van de vzw Casa Legal (een multidisciplinair advocatenkantoor voor kwetsbare doelgroepen). Er is bezorgdheid over het uitblijven van een gezamenlijk voorstel met de Ordes van Advocaten (OVB/OBFG), het feit dat Casa Legal niet betrokken werd bij overleg tussen de Ordes, en de onzekerheid over subsidies voor 2026 en de voorlopige twaalfden,,,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De minister had gevraagd om een gezamenlijk voorstel van Casa Legal en de Ordes. Ze is verrast te horen dat Casa Legal niet werd uitgenodigd voor overleg en heeft aan de OVB laten weten dat een oplossing door alle drie de partijen gedragen moet worden. De betaling van het saldo voor 2024 en de subsidies voor 2025 zijn midden november in gang gezet. Voor 2026 is er nog geen zekerheid, aangezien dit afhangt van de lopende begrotingsonderhandelingen en besparingen op subsidies.

Schriftelijke vragen en antwoorden Minister van Justitie 26 september 2025

Bron

---

1. Transnationale Repressie en Chinese Invloed

DO 2024202503713: Transnationale repressie door China Vraag: Kent de Belgische regering gevallen waarin China onrechtmatig gebruikmaakte van red notices van Interpol tegen inwoners of vluchtelingen in België, en welke beschermingsmaatregelen werden genomen? Wat is het Belgische standpunt in Interpol over transparantie/hervorming van procedures? Wordt het wettelijke of administratieve kader ter bescherming tegen politieke vervolging versterkt? Antwoord: De minister verwijst naar haar antwoord op een eerdere vraag (nr. 389 van 4 augustus 2025).

Wetsontwerp tot uitvoering van een versterkt terug naar werk-beleid in geval van arbeidsongeschiktheid

Bron

Dit wetsontwerp, officieel getiteld "WETSONTWERP tot uitvoering van een versterkt terug naar werk-beleid in geval van arbeidsongeschiktheid", werd door de regering ingediend op 20 november 2025. Het algemene doel van de wetgeving is het uitwerken van een allesomvattend plan voor de preventie en re-integratie van langdurig zieken, waarbij de verantwoordelijkheid ("responsabilisering") van de verschillende betrokken actoren wordt versterkt.

Hieronder volgt een gedetailleerde en overzichtelijke bespreking van de belangrijkste voorstellen, met een specifieke focus op wat dit concreet betekent voor de burger.

---

Overzicht van het Wetsontwerp

Het wetsontwerp omvat bepalingen uit de sociale zaken (Titel 2) en het arbeidsrecht (Titel 3). De maatregelen in Titel 2 treden grotendeels in werking op 1 januari 2026.

Titel 2: Sociale Zaken

De focus ligt hier op het versterken van de verantwoordelijkheid van gerechtigden (burgers), verzekeringsinstellingen en artsen, met als doel een hogere terugkeer naar werk.

1. Versterkte Responsabilisering van de Arbeidsongeschikte Gerechtigden (H1)

Een centrale wijziging is de vervanging van de notie "restcapaciteiten" door het meer positieve begrip "arbeidspotentieel" in de wetgeving betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen.

Wat dit concreet betekent voor de burger (de arbeidsongeschikt erkende gerechtigde):

• Definitie van Arbeidspotentieel: Dit is het vermogen van een arbeidsongeschikt erkende gerechtigde om passend werk te verrichten, waarbij rekening wordt gehouden met de huidige gezondheidstoestand én de mogelijkheden voor de toekomst.
• Terug Naar Werk-traject (TNW): Indien re-integratie kan worden overwogen op basis van het arbeidspotentieel, start de adviserend arts, de medewerker van het multidisciplinaire team of de TNW-coördinator binnen het ziekenfonds een "Terug Naar Werk-traject" op, in samenspraak met de gerechtigde.
• Sancties: De gerechtigde is verplicht om gevolg te geven aan de uitnodiging voor een fysiek contact van de adviserend arts of het multidisciplinaire team, of om de nodige gegevens te bezorgen voor de inschatting van hun arbeidspotentieel.
  • Wanneer de gerechtigde zonder geldige rechtvaardiging afwezig is op het eerste of een later contactmoment, wordt het dagbedrag van de uitkering met 10 procent verminderd.

2. Versterkte Responsabilisering van de Verzekeringsinstellingen (H2)

Het wetsontwerp beoogt de verzekeringsinstellingen (landsbonden) financieel te responsabiliseren om effectief in te zetten op re-integratieacties.

• Impact: Een percentage van het totale bedrag aan administratiekosten dat jaarlijks aan de vijf landsbonden wordt toegekend, zal afhangen van de mate waarin zij erin slagen langdurig zieken te re-integreren op de arbeidsmarkt.
• Stijgende Drempel: Dit percentage bedraagt 5% voor 2026, 7,5% voor 2027, 10% voor 2028 en 15% vanaf 2029.

3. Kennisverzameling over Arbeidsongeschiktheid (H3)

Er wordt een nieuwe GAOCIT-databank opgericht binnen het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV).

• Doel: Kennis verzamelen over het aantal, de duur, de diagnose/pathologie, en het voorschrijfgedrag van behandelend artsen bij het uitschrijven van arbeidsongeschiktheidscertificaten.
• Voor de arts: Behandelend artsen moeten voor het eerst een verplicht elektronisch circuit gebruiken voor de verzending van getuigschriften van arbeidsongeschiktheid (voor periodes langer dan 14 dagen of verlengingen).
  • Het RIZIV zal datamining uitvoeren op deze gegevens en rapporten opstellen voor de behandelende artsen om hen te informeren over hun voorschrijfgedrag en hen te ondersteunen met "zelfbeheertools en richtlijnen".

4. Responsabilisering van Werkgevers (H4 & H5)

Het beleid richt zich ook op het financieel responsabiliseren van werkgevers ten aanzien van langdurige ziekte.

• Solidariteitsbijdrage (H4): Een nieuwe trimestriële solidariteitsbijdrage wordt ingevoerd voor werkgevers inzake primaire arbeidsongeschiktheid. Deze treedt in werking op 1 januari 2026.
• Opheffing Oude Bijdrage (H5): De huidige trimestriële responsabiliseringsbijdrage inzake invaliditeit (voor werkgevers met een bovenmaatse instroom van werknemers in invaliditeit) wordt vervangen. De laatste berekening en inning gebeurt met de bijdragen voor het vierde kwartaal van 2025, en de betreffende artikelen worden opgeheven op 1 april 2026.

Titel 3: Werk (Arbeidsrechtelijke Maatregelen)

Deze titel bevat maatregelen die gericht zijn op het verminderen van langdurige afwezigheden.

1. Geneeskundig Getuigschrift

Wat dit concreet betekent voor de burger:

• De bepaling in de Wet op de Arbeidsovereenkomsten betreffende de frequentie waarmee een werkgever om een medisch getuigschrift mag vragen, wordt gewijzigd: het woord "driemaal" wordt vervangen door "tweemaal". Deze wijziging treedt in werking op 1 januari 2026.

2. Gewaarborgd Loon en Arbeidsongeschiktheid

Deze wijzigingen hebben invloed op de rechten van de werknemer bij werkhervatting en herval:

• Verlenging Hervaltermijn: Het gewaarborgd loon van de werkgever is in beginsel niet opnieuw verschuldigd wanneer een nieuwe arbeidsongeschiktheid zich voordoet binnen de eerste acht weken (in plaats van de huidige veertien dagen) na het einde van een periode waarvoor gewaarborgd loon werd betaald. Dit is van toepassing op arbeidsongeschiktheden die zich voordoen vanaf 1 januari 2026.
• Neutralisatie Gewaarborgd Loon bij Toegelaten Werk: De regeling waarbij het gewaarborgd loon wordt geneutraliseerd in geval van arbeidsongeschiktheid tijdens de uitvoering van aangepast of ander werk (met toestemming van de adviserend arts) wordt uitgebreid van "tijdens een periode van twintig weken" naar "tijdens de periode van uitvoering" van dat werk.
  • Door deze wijziging wordt de wettelijke regeling inzake de toekenning van de toeslag op de uitkering (na de periode van gewaarborgd loon) afgeschaft, aangezien deze toeslag geen bestaansreden meer heeft.

3. Strafbaarstelling Werkgevers bij Re-integratie (H2)

• Verplichting: Er wordt een sanctie van niveau 2 ingesteld voor werkgevers die twintig of meer werknemers tewerkstellen en die niet aan de preventieadviseur-arbeidsarts hebben gevraagd om een re-integratietraject op te starten voor een arbeidsongeschikte werknemer met arbeidspotentieel, en dit uiterlijk zes maanden na het begin van de arbeidsongeschiktheid. De geldboete wordt vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers. Deze maatregel treedt in werking op 1 januari 2026.

---

Hof van Justitie - uitputting van opvangcapaciteit en gevolgen

Bron - Hof van Justitie.

---

1. Wat zijn de feiten? (de achtergrond van de zaak)

de zaak betreft een prejudiciële verwijzing (een vraag aan het hof over de uitleg van het unierecht) ingediend door de high court (Ierland).

• partijen: de eisers zijn s.a. (een afghaans onderdaan) en r.j. (een onderdaan van india), die in respectievelijk februari en maart 2023 in ierland een verzoek om internationale bescherming indienden. de verweerders zijn de minister for children, equality, disability, integration and youth, ierland en de attorney general.
• aanleiding: s.a. en r.j. stelden een vordering tot schadevergoeding in omdat de ierse autoriteiten hen gedurende meerdere weken geen toegang verschaften tot huisvesting, voedsel, water en andere materiële opvangvoorzieningen ter dekking van hun basisbehoeften.
• leefomstandigheden: de ierse autoriteiten konden hen geen onderdak bieden omdat de opvangcentra volzet waren, ondanks de beschikbaarheid van individuele, tijdelijke huisvesting in ierland. s.a. en r.j. sliepen op straat of in precaire accommodatie, hadden niet altijd voldoende te eten, konden hun hygiëne niet handhaven en verkeerden in een noodsituatie. s.a. ontving wel dringende medische zorg.
• gedeeltelijke hulp: ze ontvingen aanvankelijk slechts een eenmalige voucher van 25 eur. na wijziging van de voorwaarden kregen ze later wel een wekelijkse uitkering van 38,80 eur (met terugwerkende kracht), maar kregen pas huisvesting in april en mei 2023.
• oorzaak volzetting: ierland stelde dat de huisvestingscapaciteit uitgeput was als gevolg van een plotselinge, ongeziene toestroom van bijna 100.000 derdelanders die om tijdelijke of internationale bescherming verzochten na de russische inval in oekraïne (februari 2022 tot mei 2023).