Mobiel Stalkingalarm
Gemeenschappelijke Omzendbrief COL 03/2023
GEMEENSCHAPPELIJKE OMZENDBRIEF COL 03/2023 VAN DE
MINISTER VAN
JUSTITIE, DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN, DE STAATSSECRETARIS
VOOR GENDERGELIJKHEID EN HET COLLEGE VAN PROCUREURS-GENERAAL
TENEINDE DE UITROL VAN HET STALKINGALARM OP NATIONAAL
VLAK TE
OMKADEREN
Kader voor de nationale uitrol en bescherming van slachtoffers
1. Wat is het mobiel stalkingalarm en hoe ziet het eruit?
Wat is het precies? Het is een persoonlijk
beschermingssysteem dat bestaat uit een combinatie van twee dingen:
- De
applicatie "App 112" op een smartphone.
- Een
kleine, draagbare fysieke alarmknop die via bluetooth verbonden is
met die smartphone.
Wat is het doel? Het doel is om de politie veel
sneller en efficiënter te laten ingrijpen bij acuut gevaar. Als u de knop
indrukt, weet de politie direct wie u bent, waar u bent en dat er sprake is van
een hoog risico, zonder dat u dit telefonisch hoeft uit te leggen,.
Welke telefoon heb ik nodig? Technisch werkt het
systeem momenteel alleen op smartphones met het Android-besturingssysteem.
- Heeft
u een iPhone? Dan is het technisch niet mogelijk om het op uw eigen
toestel te installeren. Om dit op te lossen, krijgt u tijdelijk een
Android-toestel in bruikleen van de politie.
2. Voor wie is dit alarm bedoeld?
Voor welke situaties? Het alarm is bedoeld voor
slachtoffers van stalking (belaging) binnen de familiale sfeer.
Dit wordt breed opgevat:
- Ex-partners
(de meest voorkomende groep).
- Andere
familieleden: ouders, grootouders, kinderen, broers of zussen.
- Eergerelateerd
geweld.
Moet ik samenwonen met de dader? Nee. Sterker nog,
vaak gaat het om ex-partners die niet meer samenwonen,.
Hoe ernstig moet de situatie zijn? Het is een
uitzonderlijke maatregel. U komt alleen in aanmerking als er een verhoogd
risico is op een ernstige aantasting van uw integriteit. Denk hierbij aan
situaties waarbij gevreesd wordt voor moord, zware mishandeling, ontvoering
(van u of kinderen) of situaties waarbij de dader dreigt met zelfmoord en
daarbij u of de kinderen iets wil aandoen,.
Kunnen mijn kinderen ook een alarm krijgen? Ja. Als
uw kinderen of andere naasten ook ernstig gevaar lopen, kunnen zij ook een
alarm krijgen. Minderjarigen kunnen een alarm krijgen als ze oud genoeg zijn om
te begrijpen hoe ze het correct moeten gebruiken,.
3. Hoe vraag ik het aan en wie beslist er?
Hoe start ik de aanvraag? Er zijn verschillende
manieren om het proces te starten:
- U
vraagt het zelf: Tijdens een contact met de politie, bijvoorbeeld bij
het doen van aangifte.
- De
politie stelt het voor: Als zij inschatten dat u groot gevaar loopt.
- Het
parket of een onderzoeksrechter: Zij kunnen het initiatief nemen op
basis van uw dossier,.
- Een
derde partij: Een hulpverlener of vertrouwenspersoon kan de politie
waarschuwen, waarna de procedure start.
Wat gebeurt er na de aanvraag?
- Verhoor:
De politie zal u uitgebreid verhoren over de feiten en de relatie met de
dader.
- Risico-analyse:
De politie vult samen met het parket een checklist in om het gevaar in te
schatten. Ze kijken naar "bom"-factoren (zoals wapenbezit,
eerdere wurging, doodsbedreigingen) en andere risico's zoals het niet
accepteren van een relatiebreuk,,.
- Beslissing:
De parketmagistraat (officier van justitie) neemt de uiteindelijke
beslissing.
Is het verplicht? Nee. Zelfs als de politie het
aanraadt, moet u er zelf mee instemmen. Het is een vrijwillige maatregel
waarvoor u een overeenkomst moet tekenen,.
4. Aan welke strenge voorwaarden moet ik voldoen?
Het krijgen van een alarm is niet vrijblijvend. U moet zich
aan de volgende regels houden:
- Geen
contact: U mag geen enkel vrijwillig contact meer hebben met de
dader. De relatie moet duidelijk voorbij zijn. U mag de dader dus niet
bellen, berichten sturen of opzoeken. (Uitzonderingen voor kinderen worden
strikt geregeld).
- Aangifte
doen: U moet bereid zijn om officieel klacht in te dienen voor de
feiten die nu spelen, én voor elk nieuw incident dat zich voordoet.
- Gebruikersovereenkomst:
U ondertekent een contract waarin u belooft de regels en het toestel te
respecteren.
- Bereikbaarheid:
U werkt mee met de politie en slachtofferonthaal,.
5. Wat gebeurt er als ik op de knop druk?
Hoe werkt de noodoproep? Als u in gevaar bent en de
knop indrukt (of de app activeert), gaat er direct een signaal naar de
noodcentrale (CIC) van de politie.
- Herkenning:
De operator ziet meteen: "Dit is een stalkingalarm".
- Meeluisteren:
Uw telefoon opent een lijn zodat de politie live kan meeluisteren en
opnemen wat er gebeurt.
- Locatie:
Uw locatie wordt direct doorgegeven via GPS.
Wat doet de politie? De politie vertrekt
onmiddellijk. Omdat u geregistreerd staat, krijgen de agenten onderweg al
cruciale informatie: wie is de dader, heeft hij wapens, is hij gewelddadig?
Hierdoor kunnen ze zich beter voorbereiden en sneller ingrijpen,. Bij een alarm
wordt altijd uitgegaan van acuut gevaar.
Wat als het vals alarm is? Als het per ongeluk gaat,
is dat niet erg, maar de politie zal wel reageren. Bij herhaaldelijk
misbruik kan het alarm worden afgenomen.
6. De positie van de dader (de stalker)
Weet de dader dat ik een alarm heb? Nee, in principe
niet. De politie en het parket houden dit geheim voor de dader. Dit is
om te voorkomen dat hij agressiever wordt of probeert het alarm van u af te
pakken.
Wat gebeurt er met de dader? Justitie zit niet stil.
Terwijl u het alarm heeft, wordt de dader aangepakt:
- Hij
wordt verhoord over de feiten.
- Er
kan een contactverbod of een gebiedsverbod worden opgelegd.
- In
ernstige gevallen kan hij worden aangehouden (gevangenis).
- Als
er sprake is van een relatiebreuk die hij niet accepteert, kan er ook een
tijdelijk huisverbod worden opgelegd,.
Kan mijn adres geheim blijven? Ja. Als de dader uw
nieuwe adres of telefoonnummer niet kent, kunnen deze gegevens 'vertrouwelijk'
in het dossier worden opgenomen, zodat hij ze niet te zien krijgt.
7. Praktische zaken: Waar werkt het, reizen en verhuizen
Werkt het alarm overal? Het alarm werkt in heel België.
Zodra u de grens overgaat naar het buitenland, werkt de specifieke
stalking-functie niet meer.
Wat als ik verhuis?
- U
moet elke adreswijziging onmiddellijk melden aan uw
politiecontactpersoon.
- Verhuist
u binnen België? Dan wordt uw dossier overgedragen naar de politiezone van
uw nieuwe woonplaats en blijft u beschermd.
- Verhuist
u definitief naar het buitenland? Dan stopt de maatregel.
Wat als ik tijdelijk ergens anders slaap? Als u
langer dan 5 dagen ergens anders verblijft (bijvoorbeeld bij familie of
op vakantie in eigen land), moet u dit minstens 7 dagen van tevoren
melden aan de politie. Zo kunnen zij de lokale politie in die regio
waarschuwen.
8. Duur en beëindiging van het alarm
Hoe lang mag ik het alarm houden? De standaardperiode
is negen maanden.
Kan het verlengd worden? Ja.
- Automatisch:
Als u het alarm heeft moeten gebruiken of als er nieuwe incidenten zijn
geweest, wordt de periode automatisch met 9 maanden verlengd,.
- Evaluatie:
Een maand voor het einde van de termijn bekijkt de politie opnieuw het
risico. Is het gevaar nog steeds hoog? Dan wordt het verlengd,.
Wanneer stopt het? Het alarm wordt stopgezet als:
- Uit
de evaluatie blijkt dat het risico is gedaald en het alarm niet meer nodig
is.
- U
zelf vraagt om te stoppen.
- U
zich niet aan de voorwaarden houdt (bijvoorbeeld: u zoekt zelf contact met
de dader).
- De
dader vastzit voor lange tijd, overleden is of naar het buitenland is
vertrokken.
Krijg ik hulp bij het stoppen? Ja. Omdat het
inleveren van het alarm eng kan zijn, wordt u hierin begeleid door de dienst Slachtofferonthaal.
Zij bieden u ondersteuning aan tijdens de hele periode en ook bij de
afronding,.