Integraal verslag Commissie Justitie - 2 december 2025

Bron

01. Dossier Casa Legal (Debat)

• Vraag (F. De Smet, J. Ribaudo, P. Jadoul, A. Yzermans, I. Nuino, K. Aouasti): De parlementsleden vragen naar de stand van zaken rond de financiering van de vzw Casa Legal (een multidisciplinair advocatenkantoor voor kwetsbare doelgroepen). Er is bezorgdheid over het uitblijven van een gezamenlijk voorstel met de Ordes van Advocaten (OVB/OBFG), het feit dat Casa Legal niet betrokken werd bij overleg tussen de Ordes, en de onzekerheid over subsidies voor 2026 en de voorlopige twaalfden,,,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De minister had gevraagd om een gezamenlijk voorstel van Casa Legal en de Ordes. Ze is verrast te horen dat Casa Legal niet werd uitgenodigd voor overleg en heeft aan de OVB laten weten dat een oplossing door alle drie de partijen gedragen moet worden. De betaling van het saldo voor 2024 en de subsidies voor 2025 zijn midden november in gang gezet. Voor 2026 is er nog geen zekerheid, aangezien dit afhangt van de lopende begrotingsonderhandelingen en besparingen op subsidies.

02. Verbod op slogans gevangeniswezen

• Vraag (M. Dillen, K. Van Vaerenbergh): Waarom heeft de ministerraad beslist dat gevangenispersoneel de slogan "Justitie wankelt. Overbevolking is onveilig..." en het bijbehorende logo niet meer mag gebruiken? Dit wordt ervaren als een gebrek aan respect voor de terechte zorgen over overbevolking,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Het verbod heeft niets te maken met een gebrek aan begrip, maar met de noodzaak aan uniforme en neutrale communicatie door overheidsdiensten. De onderliggende boodschap wordt wel degelijk serieus genomen. De minister werkt via drie prioriteiten aan oplossingen: terugkeer van gedetineerden zonder verblijfsrecht, doorstroom van geïnterneerden en beperking van voorlopige hechtenis,.

03. Verslag Rekenhof (Gerechtelijke achterstand)

• Vraag (K. Van Vaerenbergh, P. Jadoul, M. Dillen): Het Rekenhof stelt vast dat er na tien jaar nog geen beheersovereenkomst is met de rechtbanken en dat meetinstrumenten voor werklast en doorlooptijden ontbreken of onderontwikkeld zijn. Welke initiatieven neemt de minister om normtijden en beheersinstrumenten in te voeren?,,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Voor beheersautonomie is eerst een hervorming van het tucht- en evaluatierecht nodig. De methode voor werklastmeting is vastgelegd in een KB van mei 2024. Het College van Hoven en Rechtbanken analyseert momenteel de verschillen tussen afdelingen. De eerste beheersovereenkomst zal doelstellingen bevatten rond normtijden en het wegwerken van achterstanden. De inventarisatie van de achterstanden moet in het eerste kwartaal van 2026 klaar zijn,.

04. Drugsduikboten

• Vraag (A. Dufrane): Welke maatregelen neemt België tegen de dreiging van 'narco-onderzeeërs', en hoe verloopt de samenwerking met het maritieme analysecentrum MAOC-N?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Er zijn nog geen gevallen bekend in Belgische wateren, mede door de ondiepe kust en zandbanken. België is sinds juli 2024 officieel lid van MAOC-N en wisselt dagelijks informatie uit. Er loopt ook een VN-project voor betere gegevensuitwisseling,.

05. Radicalisering in gevangenis Haren

• Vraag (S. Van Rooy): Er zijn getuigenissen over islamisering en radicalisering in de gevangenis van Haren (intimidatie van niet-moslims, Arabisch spreken door personeel, pro-Hamas symbolen). Wat doet de minister hiertegen?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Personeel moet zich professioneel en neutraal opstellen; religieuze uitingen tijdens werkuren zijn niet toegestaan. Arabisch spreken is soms nodig voor communicatie, maar het antwoord moet ook in een landstaal worden gegeven. Meertaligheid wordt gezien als een pluspunt voor de veiligheid. Pesten of intimidatie wordt niet getolereerd en moet gemeld worden,.

06. Cocaïnesmokkel haven Antwerpen

• Vraag (S. De Wit): Naar aanleiding van een recente grote vangst: hoe wordt de werking van de Taskforce Drugs en de internationale samenwerking geëvalueerd en versterkt?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De recente successen tonen het nut van de geïntegreerde aanpak en publiek-private samenwerking (o.a. European Ports Alliance). Het netwerk van verbindingsofficieren (o.a. in Colombia en Washington) wordt uitgebreid. Er wordt ingezet op technologie en analyse van Sky ECC-data,.

07. Verkrachting in gevangenis Antwerpen

• Vraag (S. De Wit): Hoe reageert de minister op de verkrachting van een gedetineerde door celgenoten? Wat is de impact van overbevolking en personeelstekort op de veiligheid en het scheiden van risicoprofielen?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Dergelijk gedrag is onaanvaardbaar; een gerechtelijk onderzoek loopt. In september 2024 was er nog een veiligheidsaudit. De overbevolking zet het plaatsingsbeleid inderdaad onder druk, waardoor het moeilijker is risicoprofielen te scheiden. Personeelstekorten blijven een uitdaging.

08. Matrassentekort gevangenis Hasselt

• Vraag (A. Yzermans): De overbevolking in Hasselt is extreem (145%), met grondslapers en matrassentekorten. Hoe worden de basisbehoeften en personeelstekorten aangepakt?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De minister erkent de urgentie. Er zijn taskforces actief en de noodwet werd ingezet, maar de instroom blijft hoog. Logistieke problemen worden ad hoc opgelost. In Hasselt zijn recent 44 aanwervingen gerealiseerd via een specifiek protocol (50% werving/50% mutatie),.

09. Nieuwe gevangenis Vresse-sur-Semois

• Vraag (S. De Wit): Waarom is gekozen voor een DBFM-formule (publiek-private samenwerking) en een afgelegen locatie? Is de oplevering in 2029 haalbaar?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: DBFM biedt garanties op timing en prijs. Oplevering in 2029 is het doel, afhankelijk van vergunningen. De locatiekeuze dateert van de vorige regering. Er wordt voorzien in pendelbussen voor personeel.

10. Aanrijding politie Schaarbeek

• Vraag (S. De Wit): Een agent werd opzettelijk aangereden door iemand met een buitenlands strafblad. Hoe verloopt de informatie-uitwisseling over antecedenten en het toezicht?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Geweld tegen politie wordt streng veroordeeld. Buitenlandse veroordelingen zitten in het strafuitvoeringsdossier. Recidive tijdens een proeftermijn is een grond voor herroeping van de voorwaardelijke invrijheidstelling.

11. Misbruikslachtoffers en de paus

• Vraag (S. De Wit): Slachtoffers zijn teleurgesteld na het bezoek aan de paus. Wat is de stand van zaken van het herstelfonds en het globaal plan van aanpak?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De diensten werken aan de uitvoering van de aanbevelingen van de parlementaire commissie. Er wordt gekeken naar een centralisatie van financiële hulp via bijzondere kamers binnen de Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers. Er is overleg met de kerkelijke autoriteiten over hun financiële bijdrage,.

12. Vervolging phishing

• Vraag (A. Van Hoecke): Verschillende parketten hanteren verschillende ondergrenzen voor vervolging (bijv. €500 vs. €1000). Wanneer komt er harmonisering?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De oplossing ligt in een aanpassing van de COL (omzendbrief) over phishing. Dit wordt momenteel geverifieerd en zal besproken worden in het College van procureurs-generaal.

13. Laadpalen appartementsgebouwen

• Vraag (C. Verkeyn): Valt de installatie van collectieve laadpalen onder 'energetische ingrepen' (met lagere stemdrempel in de VME), gezien de brandveiligheidsrisico's?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De analyse over de draagwijdte van 'energetische ingrepen' in het regeerakkoord loopt nog. De VME moet zich goed informeren over risico's. De verdeling van lasten (kosten) hangt af van het nut voor de mede-eigenaar,.

14. Staking en stapelbedden gevangenis Haren

• Vraag (M. Dillen): Het plaatsen van stapelbedden in Haren ondermijnt het concept van individuele detentie. Er is een personeelstekort en stakingsdreiging..
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De stapelbedden zijn een tijdelijke maatregel om grondslapers in andere gevangenissen te vermijden. Het personeel is hierover geïnformeerd. Er lopen permanente aanwervingsprocedures om het tekort, dat deels te wijten is aan de Brusselse arbeidsmarkt, aan te pakken.

15. Plaatsgebrek jeugdinstellingen Brussel

• Vraag (A. Van Hoecke): Jongeren die ernstige feiten plegen komen vrij door plaatsgebrek in gesloten instellingen. Wat doet de federale minister?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Gesloten instellingen zijn een bevoegdheid van de deelstaten. De minister onderschrijft echter de noodkreet, omdat dit impact heeft op de federale justitie en veiligheid. Ze dringt aan op voldoende plaatsen bij de bevoegde overheden.

16. Afvalmaffia

• Vraag (A. Van Hoecke): Stand van zaken rond het dumpen van drugsafval en chemisch afval (Kempen)..
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Over lopende onderzoeken kan niets gezegd worden. Het fenomeen verspreidt zich geografisch. In 2024 zijn er 14 onderzoeken naar afvalfraude gestart door de FGP. Er zijn specifieke meldpunten en samenwerking via de cel Drugbeleid.

17. "Arizona-verzoekschriften"

• Vraag (P. Jadoul): De arbeidsrechtbank van Luik stuurde een brief over "Arizona-verzoekschriften" (verwijzend naar de regeringsmaatregelen). Is dit niet politiek gekleurd?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De minister heeft geen weet van de brief. Magistraten die zich persoonlijk uitlaten over beleid kan strijdig zijn met de deontologie, maar het is aan de tuchtoverheid om dit te onderzoeken.

18. Oorlogsmisdaden Bosnië

• Vraag (K. Aouasti): Een Italiaanse studie linkt Belgen aan "mensenjacht" in Bosnië. Is er een onderzoek geopend?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Het federaal parket is op de hoogte. Eurojust heeft inlichtingen gevraagd aan Italië. Als er aanwijzingen zijn van betrokkenheid van Belgen, wordt een strafonderzoek geopend.

19. Online seksueel kindermisbruik (EU)

• Vraag (D. Keuten): Wat is het standpunt van de regering over de EU-verordening (chatcontrole)? Waarom stemde België tegen/onthouding?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Justitie behandelt de richtlijn (strafrecht), Binnenlandse Zaken de verordening (detectie). Voor het stemgedrag over de verordening wordt verwezen naar de minister van Binnenlandse Zaken.

20. Onbruikbare kamers FPC

• Vraag (A. Yzermans): Waarom zijn er al een jaar 15 kamers onbruikbaar in de FPC's (o.a. Gent)?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: In FPC Gent stonden kamers leeg door vandalisme en discussies over wie de herstellingskosten moest dragen. Het onderhoud is nu overgedragen aan de exploitant (zoals in Antwerpen) om sneller te kunnen schakelen. Renovatiewerken starten deze maand,.

21. VES-wetgeving (Plea bargaining)

• Vraag (P. Van Tigchelt): Overweegt de minister de uitbreiding van de 'voorafgaande erkenning van schuld' (VES) naar zwaardere drugsdossiers (boven 5 jaar straf) om processen te versnellen?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Een uitbreiding wordt onderzocht en vergt overleg met het College van procureurs-generaal. Dit kan efficiëntiewinsten opleveren, maar moet nader bekeken worden.

22. Federaal Instituut Rechten van de Mens (FIRM)

• Vraag (K. Aouasti): Wanneer krijgt het FIRM de A-status (volledige bevoegdheid)? Hoe zit het met het preventiemechanisme voor foltering?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Voor de A-status en interfederalisering is een samenwerkingsakkoord met de deelstaten nodig. Het preventiemechanisme is federaal operationeel (bezoeken aan gevangenissen/politiecellen) en het budget is aanzienlijk verhoogd.

23. Kunst in gevangenis Antwerpen

• Vraag (M. Dillen): Is het verantwoord 500.000 euro aan kunst te besteden in de nieuwe gevangenis terwijl er budgettaire krapte is?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Dit budget valt onder de Regie der Gebouwen, niet onder Justitie. Investeren in cultuur blijft belangrijk. Het initiatief volgt de logica van het integreren van kunst in publieke gebouwen.

24. Begrotingsmiddelen gerechtskosten

• Vraag (S. Van Hecke): Er zijn signalen dat het budget voor gerechtskosten (tolken, takeldiensten) op is en betalingen vertraging oplopen..
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Er is een vertraging van ongeveer twee weken, geen maanden. Er is geen budgettekort; begin november werd 18 miljoen euro gerealloceerd. Men wacht op advies van de Inspectie van Financiën om de betalingen te hervatten.

25. Dwangsommen Freddy Horion

• Vraag (A. Van Hoecke): Eist seriemoordenaar Freddy Horion effectief dwangsommen op? Is er al uitbetaald?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Er zijn nog geen dwangsommen uitbetaald. Horion kreeg uitgaansvergunningen om een instelling te zoeken, maar dit is niet gelukt. De rechtbank weigerde recent zijn elektronisch toezicht en Cassatie verwierp zijn beroep.

26. Marc Moerman (Marokko)

• Vraag (A. Van Hoecke): Is er duidelijkheid over het Arabische document dat Marc Moerman in de Marokkaanse cel moest tekenen (weigering transfer)?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De verbindingsmagistraat bevestigt dat het document een weigering van de overbrenging inhield. Een officiële reden is nog niet gegeven. De minister zal dit persoonlijk aankaarten bij haar Marokkaanse collega.

27. Dienst Voogdij

• Vraag (K. Aouasti): Zorgen over de overheveling van de Dienst Voogdij naar een toekomstig ministerie van Migratie. Wat met niet-asielzoekende minderjarigen?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De dienst verhuist pas als het nieuwe ministerie operationeel is en de onafhankelijkheid van voogden gegarandeerd is. Voorlopig wordt enkel de leeftijdsbepaling overgeheveld naar het CGRA. Er is geen tekort aan voogden.

28. Hamas-jihadist (Al-Khatib)

• Vraag (S. Van Rooy): Wat gebeurt er met de Hamas-sympathisant Al-Khatib die in een asielcentrum verblijft? Wordt hij opgevolgd?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Asielkwesties zijn voor de staatssecretaris voor Asiel en Migratie. Op veiligheidsvlak geldt de T.E.R.-strategie voor iedereen die extremisme ondersteunt; de veiligheidsdiensten (JIC/JDC) bepalen de opvolging.

29. Kernkabinet over Justitie

• Vraag (K. Aouasti): Wat is er beslist op het kernkabinet over de overbevolking en het budget van 1 miljard euro?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Overbevolking en financiën zijn besproken. Er zijn extra middelen voorzien in het begrotingsakkoord, ook voor infrastructuur. De details worden de komende weken uitgewerkt.

30. Mislukt gevangenentransport (Brugge)

• Vraag (S. Van Hecke, A. Yzermans, A. Van Hoecke): Een mensensmokkelaar dreigt vrijuit te gaan omdat hij drie keer niet kon worden overgebracht naar de rechtbank. Hoe kan dit?,,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Het parket heeft beroep aangetekend, dus de minister spreekt zich niet uit over de zaak zelf. In algemene zin wordt het personeel van de Directie Beveiliging (DAB) versterkt en worden taken (zoals nucleaire beveiliging) overgedragen om capaciteit vrij te maken. Ook videoconferentie wordt gestimuleerd.

31. Minimale dienstverlening gevangenissen

• Vraag (J. Ribaudo, A. Yzermans, S. De Wit, M. Dillen): Vakbonden kondigden een minimale dienstverlening aan (enkel basistaken) wegens de onhoudbare situatie. Wat is de impact op veiligheid en rechten van gedetineerden? Zijn er voedseltekorten?,,,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: Het beperken van het regime tot basistaken verhoogt de spanningen en het risico op agressie (dynamische veiligheid). Er is overleg met de vakbonden. Er is geen voedseltekort (budget verhoogd naar €7/dag), wel logistieke druk. Medische zorg werkt via een triagesysteem zoals buiten de gevangenis,.

32. Achterstand Psychosociale Diensten (PSD)

• Vraag (A. Yzermans): Hoe groot is de achterstand bij de adviezen van de PSD en de directies, wat de doorstroom belemmert?.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De gemiddelde doorlooptijd is drie maanden (binnen de wet). De werklast is enorm gestegen door overbevolking (+2.500 dossiers). De diensten worden versterkt met extra psychologen en maatschappelijk assistenten. De productie van adviezen is recent substantieel gestegen,.

33. vzw Het Huis

• Vraag (S. De Wit, A. Van Hoecke): Er zijn aanhoudende klachten over de niet-erkende vzw Het Huis (bezoekruimte), o.a. over intimidatie en valse verslagen. Waarom blijven rechtbanken doorverwijzen?,.
• Antwoord Minister Annelies Verlinden: De minister heeft de Vlaamse collega gevraagd de capaciteit van de erkende CAW's uit te breiden zodat rechtbanken niet meer afhankelijk zijn van niet-erkende initiatieven. De veiligheid van het kind primeert en moet in een professionele context gegarandeerd worden.