vrijdag 31 oktober 2025

Three tough truths about climate - Blill Gates

Bron oorspronkelijk artikel


Nieuwe kijk op het probleem (New way to look at the problem)

De auteur stelt dat klimaatverandering een ernstig probleem is, maar benadrukt dat er al grote vooruitgang is geboekt in het verminderen van de uitstoot. De kern van de boodschap is dat menselijk welzijn centraal moet staan in klimaatstrategieën. Dit betekent dat we ons moeten richten op het bereiken van nul-emissies én dat we de financiering voor gezondheids- en ontwikkelingsprogramma's — die mensen helpen veerkrachtig te blijven tegen klimaatverandering — niet mogen verminderen.

De auteur is van mening dat de "doemscenario"-visie op klimaatverandering, die stelt dat de beschaving gedecimeerd zal worden, onjuist is. Hoewel klimaatverandering ernstige gevolgen zal hebben, vooral voor de armste landen, zal het niet leiden tot het einde van de mensheid. Deze doemvisie zorgt ervoor dat de klimaatgemeenschap zich te veel richt op emissiedoelen op de korte termijn, waardoor middelen worden afgeleid van de meest effectieve maatregelen om het leven in een opwarmende wereld te verbeteren.

Het ultieme doel moet zijn om lijden te voorkomen, met name voor mensen in de armste landen. Voor de overgrote meerderheid van deze mensen zijn armoede en ziekte de grootste bedreigingen voor hun welzijn, niet alleen de klimaatverandering. De COP30-top in Brazilië biedt een kans om de focus te verleggen naar dit doel, aangezien adaptatie en menselijke ontwikkeling hoog op de agenda staan.

donderdag 30 oktober 2025

Vijf voor twaalf voor Justitie - 100 voorstellen voor meer veiligheid en rechtvaardigheid in onze samenleving

 Bron



De voorstellen worden op regelmatige basis verder toegelicht op Linkedin via deze link.

Voorafgaand

1. Autonomie en verantwoordelijkheid

De problemen binnen justitie zijn zo groot en diepgaand dat er nood is aan een langetermijnvisie en een bijbehorend financieringsplan. Er moet een globaal plan komen voor de rechtszorg. De verschillende justitiële diensten moeten meer zelfstandigheid (autonomie) krijgen over hun budget en moeten beter samenwerken.

2. Klankbordgroepen

Om meer openheid richting de samenleving te creëren, richten de justitiële diensten in het ressort adviesgroepen (klankbordgroepen) op, waar onder meer het jaarverslag wordt besproken.

Een veilige omgeving om in te werken en om de rechtszoekende in te ontvangen

3. Vervanging van onveilige en opgeleefde gebouwen

Er is dringend een concreet plan nodig om onveilige en verouderde gerechtsgebouwen in Mechelen, Sint-Truiden en Tongeren te vervangen of te renoveren.

4. Veiligheidsaudits en veiligheidsbriefings

In elk gerechtsgebouw moet een objectieve controle op de veiligheid (audit) worden uitgevoerd. Het personeel krijgt veiligheidsinstructies over de gebouwen en digitale risico's.

5. Een veilige en klantvriendelijke toegang

Er moeten scanstraten komen in de belangrijke afdelingen (Britselei, Hasselt, Mechelen, Tongeren, Turnhout) om de veiligheid te garanderen. De wegwijzers in alle gebouwen moeten verbeterd worden, met meer gebruik van digitale informatieschermen.

6. Camera’s, badgedeuren en alarmknoppen

In publieke ruimtes van elk gerechtsgebouw moeten camera’s en alarmknoppen worden voorzien. De alarmknoppen moeten regelmatig gecontroleerd worden, en deuren (badgedeuren) moeten de publieke delen scheiden van de niet-publieke delen.

7. DAB – beveiliging en overbrenging gedetineerden

De Dienst Overbrenging Gedetineerden (DAB) moet voldoende personeel krijgen om verdachten tijdig naar zittingen te brengen. Deze dienst of andere politie moet ook patrouilleren tijdens zittingen. Via een proefproject wordt onderzocht of videozittingen de verplaatsingen kunnen beperken.

8. Samenwerking Infra (Building and Facilities) en Regie (Building Agencies)

Er moet gewerkt worden met een duidelijk opvolgsysteem bij vragen en problemen. De leidinggevenden bij justitie moeten meebeslissen en meewerken aan de aansturing en evaluatie van Infra-medewerkers, en een doorslaggevende participatie hebben in het gebouwenbeheer.

9. Uitvoeren van een rationaliseringsoefening

De justitiediensten gaan onderzoeken hoe ze de gebouwen optimaal kunnen inzetten en waar ze minder gebouwen nodig hebben. De politiek moet dan bereid zijn deze voorstellen te aanvaarden, ook als dat betekent dat afdelingen moeten sluiten.

Voldoende personele middelen (magistraten en griffie/secretariaten tenzij anders vermeld)

10. Sneller openstellen van plaatsen

Openstaande vacatures moeten sneller (al één jaar op voorhand) worden opengesteld om te voorkomen dat burgers langer moeten wachten op de behandeling van hun zaak.

11. Afwezigen worden vervangen

Plaatsen die openvallen door langdurige ziekte (langer dan drie maanden) of verlof moeten onmiddellijk worden ingevuld, zelfs als dit betekent dat er tijdelijk te veel personeel (overtal) is.

12. Reservepool aan magistraten en griffiers

Er moet een reserveploeg komen van rechters en griffiers die kunnen invallen waar de nood het hoogst is, bijvoorbeeld bij ziekte of zeer grote processen.

13. Mobiliteit van vacatures en actieven

Het moet gemakkelijker worden om personeel en vacatures te verplaatsen binnen het ressort, met akkoord van de betrokkenen, zodat middelen terechtkomen waar ze het meest nodig zijn.

14. De werklastmeting

De meting van hoeveel werk er is, moet leiden tot concrete aanpassingen van het personeelskader, zodat personeel wordt toegewezen op basis van de objectieve noden.

15. Ondersteuning

Rechtbanken en parketten moeten binnen hun budgettaire ruimte zelf keuzes kunnen maken over het soort medewerkers dat ze aanwerven (bv. IT'ers, juristen, communicatiemedewerkers).

16. Welzijn

Er moet een analyse komen van de feedback van nieuwe, afwezige en vertrekkende medewerkers. Er moet een uitgebreide bevraging over welzijn komen, en er moeten welzijnsmedewerkers (Attachés welzijn op het werk) worden aangeworven die gedeeld ingezet worden over de verschillende diensten.

17. Aandacht voor werklast

Er moet expliciete aandacht zijn voor de hoge werkdruk van medewerkers op bepaalde plaatsen. Dit moet leiden tot betere ondersteuning en aanpassingen.

18. Samenwerking voor de ondersteunende activiteiten

Er moet onderzocht worden welke ondersteunende taken (HR, communicatie, gebouwenbeheer) gezamenlijk georganiseerd kunnen worden om efficiënter te werken. Vredegerechten moeten geschiktere gespecialiseerde profielen (zoals accountants) kunnen aanwerven voor taken als de controle van bewindvoerdersverslagen.

19. Autonomie in personeelszaken

De directiecomités moeten meer zelfstandigheid krijgen om gerechtspersoneel onder voorwaarden te kunnen opwaarderen en om goede krachten gemakkelijker te laten doorgroeien naar hogere functies.

20. Wat de vrederechters betreft – de plaatsvervangers

Het statuut en de vergoeding van plaatsvervangende rechters moeten verbeterd worden, omdat ze onmisbaar zijn voor de vlotte werking van de vredegerechten.

Werken voor justitie moet aantrekkelijk zijn!

21. Gemotiveerd onderzoek – noodzaak tot verbetering van het statuut

Er moet een grondige vergelijkende studie komen naar de salarissen van justitiepersoneel en magistraten om de functies aantrekkelijker te maken. Anciënniteitsverlies bij promoties moet worden geschrapt en de nadelige impact op de pensioenen moet worden aangepakt.

22. Geen onderscheid meer met andere ambtenaren

Personeel van griffies en secretariaten moet dezelfde voordelen krijgen als andere federale ambtenaren, inclusief een gelijke pensioenberekening. Ook fietsleasing moet mogelijk zijn.

23. Soepelere aanwervingsprocedures

De procedures voor het aanwerven van zowel griffiepersoneel als magistraten moeten worden geanalyseerd, ingekort en vereenvoudigd.

24. Minimaal welzijnsbudget

Er moet een voldoende minimumbudget komen om iets voor de medewerkers te kunnen doen (bv. wetboeken, attenties, teambuilding), omdat het huidige tekort blijk geeft van een gebrek aan waardering.

25. Beter beheersen van de werklast en statistieken

De werkdruk moet gelijker verdeeld worden. Rechters en aanklagers moeten zich kunnen focussen op hun kerntaak, waarbij ander werk moet worden gedelegeerd. De redactie van beslissingen moet waar mogelijk geautomatiseerd worden. De statistieken over de werking moeten verbeterd worden om het beleid beter te kunnen sturen.

26. Invulling acute noden

Er moet in kaart worden gebracht waar zich de grootste personeelstekorten bevinden voor de komende jaren (bv. in de strafrechtsketen). Hierop moet worden geanticipeerd met gerichte aanwervingscampagnes.

27. De referendarissen/parketjuristen

Het aantal referendarissen (juridische medewerkers bij rechtbanken) en parketjuristen moet fors omhoog om de rechters en aanklagers te ontlasten. Ze moeten efficiënt samenwerken over de entiteiten heen.

28. Attachés managementondersteuning

Deze managementondersteuners moeten samenwerken binnen het ressort, specialisaties ontwikkelen, en betere ondersteuning krijgen.

29. Intervisie

Er moeten intervisieprojecten worden opgestart, waarbij collega’s elkaar helpen te ontwikkelen en zo de kwaliteit te verbeteren.

30. Evaluatie

De procedures voor de beoordeling van magistraten en medewerkers moeten worden geëvalueerd en hervormd, zodat ze bijdragen aan een effectief loopbaanbeleid.

31. Verplaatsingen

Grotere mobiliteit moet worden aangemoedigd door iedereen die zich verplaatst correct te vergoeden.

32. Aanpassingen inzake HR specifiek voor de vredegerechten

De wetgeving moet worden aangepast zodat vrederechters vlotter in andere kantons binnen hetzelfde arrondissement kunnen worden ingezet. Er moet één enkel personeelskader komen voor de vredegerechten en politierechtbanken. De functie van ondervoorzitter moet worden opgewaardeerd en uitgebreid naar minstens twee.

Voldoende werkingsmiddelen

33. Analyse noden werkingsmiddelen en aanpassing budget

Er moet een objectieve analyse komen van wat nodig is aan werkingsmiddelen, en het budget moet daaraan worden aangepast, in plaats van tekorten te verdelen.

34. Vertrouwen bij uitgaven en aanpassing van de regels

Het wantrouwen bij elke uitgave moet verdwijnen, zeker bij kleine bedragen, ten gunste van vertrouwen met verantwoording achteraf. De huidige strikte regels zorgen voor te veel administratie en starheid.

35. De regels en timing voor uitgaven

De regels en de timing voor het uitgeven van werkingskosten moeten soepeler worden. De digitale hulpmiddelen voor het goedkeuren van onkosten moeten efficiënter zijn.

Gerechtskosten – échte aandacht voor onze ketenpartners

36. Correct budgetteren

De noden voor gerechtskosten (kosten voor deskundigen, tolken) moeten correct worden ingeschat en in de begroting worden opgenomen. Dit is essentieel om te voorkomen dat experts niet betaald kunnen worden, wat de kwaliteit van het werk schaadt.

37. Inventariseren noden en verhelpen

Er moet een lijst worden opgesteld van welke deskundigen er te weinig zijn (zoals forensische psychiaters). Vervolgens moet een actieplan met budget worden opgesteld om dit op te lossen.

38. Besparen

Men wil meewerken aan een analyse om te kijken hoe er bespaard kan worden op gerechtskosten, bijvoorbeeld op DNA-kosten of stallingskosten voor voertuigen.

Onze organisatie

39. Territoriaal

Elke dienst moet een visie ontwikkelen over de territoriale organisatie, rekening houdend met nabijheid enerzijds en schaalvoordelen anderzijds.

40. Samenwerking

Zetel (rechtbanken) en Openbaar Ministerie (parketten) moeten beter samenwerken en hun middelen efficiënter gebruiken. Justitie moet georganiseerd worden op maat van de rechtzoekende en advocaat.

41. Klantgerichtheid

Justitie is een openbare dienst en moet aan kwaliteitszorg doen. Er moet een brede bevraging komen onder advocaten en burgers over hun ervaringen met justitie om de dienstverlening te verbeteren.

42. Een inhoudelijke steundienst voor al het juridische werk van alle hoven en rechtbanken

Creëer een centrale juridische ondersteunende dienst (per rechtstak) die alle hoven en rechtbanken helpt met hun kerntaken, zoals de toepassing van nieuwe wetgeving, de ontwikkeling van IT en werkprocessen.

43. Toets nieuwe wetgeving vooraf!

De betrokken justitiediensten moeten tijdig worden geraadpleegd voordat wetswijzigingen worden doorgevoerd. De impact op de werkdruk moet worden geanalyseerd, en zo nodig moet direct correct budget worden voorzien.

44. Laat de vredegerechten zich beter organiseren

Pas de wet aan zodat de voorzitter van de vredegerechten dossiers kan herverdelen binnen het arrondissement om de werklast beter te verdelen. De directiecomités moeten gemakkelijker de grenzen van de kantons kunnen wijzigen zonder politieke bemoeienis. Ze moeten ook griffies of zittingsplaatsen kunnen samenvoegen.

45. Eindelijk digitalisering?

De digitalisering moet dringend sneller gaan om de aansluiting bij de burger en de samenleving te verbeteren. Alle dossiers moeten digitaal inzichtelijk zijn voor betrokkenen en advocaten.

46. Verzamelen vonnissen en arresten

Alle beslissingen moeten digitaal beschikbaar en raadpleegbaar zijn, zowel intern als extern. Er moeten experimenten komen rond Artificiële Intelligentie (AI) en digitale ‘juridische assistenten’.

47. AI

Er moet onmiddellijk geëxperimenteerd worden met AI voor dossieranalyse, voorbereiding en communicatie rond uitspraken. AI kan ook helpen in de bedrijfsvoering en bij beleidsontwikkeling.

48. Videozittingen en zittingsbeheer

De applicatie voor het beheer van zittingen moet beschikbaar zijn, en de deelname via video moet dringend op grote schaal mogelijk worden. Dit kan kosten en tijd (vooral voor burgers uit Limburg) besparen.

49. Werkprocessen griffie/parketsecretariaat

Procedures moeten worden vereenvoudigd, gestandaardiseerd en digitaal aangestuurd, gebaseerd op wat de gebruikers nodig hebben. Verkeersdossiers bij de politierechtbank moeten snel gedigitaliseerd worden.

50. Vermijden van fouten

Bedrijfsprocessen moeten verder worden geanalyseerd en gedigitaliseerd om kwetsbare punten (zoals tijdige oproepingen) te identificeren en de kwaliteitscontrole te versterken.

51. Gebruik maken van nuttige software

Directiecomités moeten zelf de bevoegdheid krijgen om nuttige software aan te kopen (mits overleg).

52. Creatie van een digitale griffie voor overtuigingsstukken

Er moet een aparte digitale griffie komen voor de opslag en consultatie van digitale bewijsstukken, om problemen met bewaring op lange termijn op te lossen.

53. Gebruiksvriendelijker maken van applicaties

De applicaties die beschikbaar zijn voor justitiepersoneel (zoals voor verlofaanvragen en ziekte melden) moeten veel gebruiksvriendelijker worden.

54. Integratie applicaties

De systemen voor het beheer van dossiers bij rechtbanken en parketten moeten een gelijke basis krijgen om te vermijden dat gegevens meermaals worden ingevoerd.

55. Nood aan investeringen in mensen

Om digitalisering te laten slagen, moeten de meest bekwame medewerkers en magistraten betrokken worden, en moet er in hun vervanging of ondersteuning worden geïnvesteerd.

56. Uitrusting voor afstappingen en bezoeken ter plekke

Afstappingen (bezoeken ter plekke door rechters) moeten gemakkelijker gemaakt worden door geschikte mobiele apparatuur (tablet, mobiele printer) ter beschikking te stellen, of door digitale afstappingen mogelijk te maken.

Versterk de penale en jeugdketen

57. Begroting noden

Er is een objectieve inschatting nodig van de capaciteitsnoden in gevangenissen. Vervolgens is er een plan nodig om de tekorten op te lossen, die leiden tot onmenselijke detentie en onzekerheid over strafuitvoering.

58. Analyse

Er is een analyse van de detentie in het ressort nodig (aard van de dossiers, doorlooptijden). Er is ook meer criminologisch onderzoek nodig naar de effecten van detentie en de kans op herhaling (recidive).

59. Invulling detentie

Detentie moet op een menswaardige en zinvolle manier worden ingevuld. Er zijn meer middelen nodig voor begeleiding en opleiding tijdens en bij de uitstroom uit de gevangenis.

60. Uitbreiding capaciteit ketenpartners gevangenissen

De partners die samenwerken met de gevangenissen (bv. instellingen voor verslaafden) moeten meer middelen krijgen om de gevangenispopulatie te ondersteunen en de doorstroming te vergemakkelijken.

61. Geïnterneerden

Geïnterneerden horen niet thuis in een gevangenis. Er moeten middelen vrijgemaakt worden om alternatieve opvang te creëren.

62. Gedetineerden met psychische problemen

Er zijn dringend voldoende aparte eenheden nodig waar gedetineerden met psychische problemen de nodige zorg kunnen krijgen en geanalyseerd kunnen worden.

63. De tekorten en/of wachtlijsten bij de ketenpartners van de gevangenissen

De tekorten en wachtlijsten bij welzijnsinstellingen en andere ketenpartners moeten nauwkeurig in kaart worden gebracht. Onderinvesteringen hebben een direct gevolg voor recidive en de veiligheid van de burger.

64. Criminologen

Het proefproject met criminologen bij de onderzoekskabinetten in Antwerpen moet worden geëvalueerd. Bij een positieve evaluatie moeten zij ook in Mechelen-Turnhout en Hasselt-Tongeren worden ingezet. Criminologen moeten ook bij de parketten worden ingezet voor jeugdzaken en drugsdossiers.

65. Meer jeugdrechters

Vanwege de sterke toename van complexe jeugdzaken zijn er dringend extra jeugdrechters nodig. Een maximum van 400 jongeren per jeugdrechter is nodig voor een kwalitatieve opvolging. Zo heeft de REA Antwerpen 4 en de REA Limburg 2 extra jeugdrechters nodig, plus ondersteunend personeel.

66. Ontoereikende jeugdhulp

De tekorten aan plaatsen in de jeugdhulp moeten door de jeugdrechtbanken en parketten in kaart worden gebracht en voorgelegd aan de beleidsverantwoordelijken, zodat jongeren de hulp krijgen die ze nodig hebben.

67. Georganiseerde criminaliteit en de drugsproblematiek

Extra middelen zijn dringend nodig voor de justitie in Antwerpen en Limburg om de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit (drugs, Sky-ECC) te kunnen voeren.

68. Het Antwerpse parket tekende een stroomplan 2.0 uit

Dit plan richt zich op het uitwerken van barrières in de Antwerpse haven, de versterking van de aanpak van clans en parallelle economie, en een versterking van het onderzoek naar georganiseerde criminaliteit en corruptiebeleid. Hiervoor is de oprichting van een 'dedicated' haventeam van 45 voltijdse equivalenten (VTE) nodig.

69. Ondersteuning van de rest van de Antwerpse keten

De rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, het Parket-Generaal en het Hof van Beroep hebben extra personeel nodig om de verwachte toestroom van zaken gerelateerd aan georganiseerde criminaliteit (een stijging van 30%) te kunnen verwerken. Dit omvat onder meer extra rechters (voor zware drugsdossiers, jeugdcriminaliteit en zedenzaken), griffiers, referendarissen en assistenten.

70. Parket en REA Limburg – noodzaak tot versterking van de strafrechtelijke keten

De kaders in Limburg moeten fors omhoog omdat de regio niet gecompenseerd werd voor de sterke bevolkingsgroei. Om de zware georganiseerde criminaliteit in Limburg aan te pakken, zijn 5 extra rechters en 5 extra parketmagistraten nodig, plus ondersteunend personeel en criminologen.

71. De REA Limburg – de penale keten loopt helemaal vast

De rechtbank kampt met een overvloed aan omvangrijke en complexe strafzaken, die de normale werking lam leggen. De rechtbank heeft nood aan minstens 2 extra collegiale kamers en 4 bijkomende alleenzetelende kamers om de dossiers binnen een redelijke termijn te verwerken, naast de 5 extra strafrechters uit voorstel 70.

72. Financiële recherche

Het afpakken van criminele winsten ('Plukken') is cruciaal, maar hiervoor zijn middelen nodig in de hele strafrechtelijke keten. De drempels om informatie te delen tussen fiscus en Openbaar Ministerie moeten verdwijnen.

73. Gebiedsgerichte werking - magistraat in de wijk

Het Antwerpse parket wil een gebiedsgericht team (20 VTE) oprichten voor een geïntegreerde aanpak in probleemwijken om de criminaliteit te doen dalen. De rechtbanken, met name de vredegerechten, willen onderzoeken hoe ze hun dienstverlening hierop kunnen afstemmen. Er kan worden nagedacht over het overhevelen van bepaalde 'kleinere' misdrijven naar de nabijheidsrechtbank.

74. Versterk de ondersteuning voor de dossiers van bewindvoering op de vredegerechten.

Vanwege de duidelijke stijging van bewindvoeringsdossiers en de intensieve opvolging en nazicht van verslagen, zijn ondersteunende specialisten nodig, zoals accountants, sociaal werkers en psychologen.

Themagerichte vernieuwing

75. De modernisering van de civiele procedure

De burgerlijke procedure moet dringend worden gemoderniseerd. Dit moet leiden tot een goedkopere, snellere en effectievere procedure, waarbij meer wordt ingezet op digitale mogelijkheden en alternatieve oplossingen (zoals bemiddeling en schikking).

76. Indijken van de groeiende werklast in de civiele procedure

Er moet een visie komen op hoe om te gaan met de steeds complexere en omvangrijkere dossiers. Mogelijke oplossingen zijn het beperken van de lengte van conclusies en filters voor rechtsmiddelen.

77. De familiezaken- uit het tornooimodel

Voor familiezaken is een voorafgaand multidisciplinair traject en een principiële bemiddelings- of schikkingspoging nodig.

78. Beter luisteren naar kinderen in familiezaken – beperken van vechtscheidingen

Het recht van minderjarigen om gehoord te worden moet sterker ingevuld worden. Er kunnen proefprojecten worden opgestart zodat hun stem in procedures volledig gehoord wordt.

79. Ook algemeen meer tijd om te luisteren op de familierechtbanken

Familierechters behandelen te veel zaken per zitting. Er moet geïnvesteerd worden in familierecht zodat rechters meer tijd krijgen om naar ouders en kinderen te luisteren, wat de kans op oplossingen en akkoorden vergroot.

80. Strafrecht – naar een effectievere werking via de verdere uitrol van opvolgkamers

De aanpak in het strafrecht moet ketengericht zijn, en de uitrol van opvolgkamers (voor jongeren, drugsproblematiek en intrafamiliaal geweld) moet worden voortgezet, omdat dit de herhaling van misdrijven (recidive) beperkt.

81. Een modernisering van de strafvordering is noodzakelijk voor een snellere, meer coherente en efficiëntere strafprocedure.

De strafvordering moet worden geëvalueerd en hervormd om knelpunten op te lossen en te zorgen voor een snellere, coherente en efficiëntere procedure.

82. Invoering van het nieuwe Strafwetboek

De invoering van het nieuwe Strafwetboek moet gepaard gaan met sensibilisering en opleiding over de doelen en effecten van straffen. Men moet nagaan of vernieuwingen voor een zinvolle invulling van detentie versneld kunnen worden.

83. Arbeidsrechtbank Antwerpen-Limburg

Er is een bijkomende magistraat en griffier nodig om meer in te zetten op bemiddeling (KMS). Meer mensen en middelen zijn nodig om de verwachte toename van dossiers (over werkloosheid en langdurige ziekte) op te vangen en een snelle afhandeling te garanderen, aangezien dit over het inkomen van gezinnen gaat. Er moet gezorgd worden voor heldere taal naar de burger.

84. Ondernemingsrecht - versterking van de KOIM

De Kamer voor Ondernemingen in Moeilijkheid (KOIM) wil een grotere rol opnemen voor economische veiligheid. Met twee voltijdse magistraten kan de KOIM de overvloed aan spookvennootschappen versneld opruimen en daarna de preventieve ondersteuning voor ondernemingen in moeilijkheden opstarten.

85. De ondernemingsrechtbank - tijdig opvangen van de stijging aan insolventiedossiers

Vanwege de stijging van faillissementsdossiers (+30%) is er behoefte aan één extra magistraat, één griffier en één assistent om vertragingen in de afhandeling tegen te gaan.

86. De ondernemingsrechtbank - efficiënt opvolgen van gerechtelijke mandatarissen

De rechtbank heeft geen mensen of geschikte software om de bijna 10.000 dossiers met curatoren/vereffenaars op te volgen en fraude op te sporen. Dit kost de staat veel geld. Er is vraag naar software (Power BI) en IT-geschoold personeel.

87. Ondersteun de KMS in de ondernemingsrechtbank

De invoering van de Kamers voor Minnelijke Schikking (KMS) wordt toegejuicht, maar vereist bijkomende capaciteit om de enorme meerwaarde voor gespecialiseerde geschillen te kunnen realiseren.

88. Zorg voor een volledig kader van de ondernemingsrechtbank

Vacatures moeten tijdig worden ingevuld (gezien er vier zekere vertrekkers zijn tegen 2027) om te voorkomen dat de capaciteit met minstens 12% daalt, wat leidt tot vertragingen en meer schulden.

89. Digitaliseer de ondernemingsrechtbank

De dienst rechtspersonen moet dringend volledig gedigitaliseerd worden. De KOIM heeft geschikte computers en software nodig. Procedures voor insolventie moeten efficiënter en goedkoper worden.

90. Loopbaanbeleid rechters-in-ondernemingszaken

De vergoedingen, procedures en leeftijdsgrenzen voor deze rechters moeten eenvoudiger en uniformer worden. Er moet een tijdig beleid komen voor instroom en uitstroom, en zij moeten de nodige ondersteuning krijgen.

Communicatie

91. Communicatie rond rechtspraak

Justitie dient meer, gerichter en assertiever te communiceren. Dit gebeurt via persberichten en het snel beschikbaar stellen van beslissingen met toelichting bij publieke interesse.

92. Breed communiceren

Er moet een uitgewerkt algemeen communicatiebeleid zijn dat gericht is op de maatschappij om het vertrouwen in justitie te vergroten. De informatie op de websites moet worden geactualiseerd en waar mogelijk aangevuld met een chatbox die ondersteund wordt door AI.

93. Mensen voor communicatie

Deze aanpak vereist extra middelen en ondersteuning, waaronder een leidinggevende voor communicatie, een extra niveau A en twee niveaus B voor het hele ressort.

94. Vertrouwen en de rechtsstaat

Justitie dient bij te dragen aan de rechtsstaatcultuur en de bevolking sensibiliseren, wat kan bijdragen tot meer vertrouwen bij de burgers.

95. Jongeren

Er moet op een aangepaste manier met jongeren in dialoog worden gegaan en zij moeten via sociale media worden geïnformeerd.

96. Duidelijkheid voor de burger

De entiteiten moeten duidelijker benoemd worden, zoals de voorgestelde naam 'ondernemingsrechtbank/arbeidsrechtbank Antwerpen & Limburg'.

97. Samenwerking

Er moet zo veel mogelijk worden samengewerkt tussen rechtbanken, parketten en het middenveld om burgers zo goed mogelijk te informeren.

De link met welzijn en juridische bijstand

98. Uitrol van een welzijnsonthaal

In elke hoofdplaats van een afdeling moet een welzijnsonthaal worden opgericht dat een brug vormt tussen de justitiediensten, juridische bijstand en het lokale CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk).

99. Bestendiging welzijnsonthaal Vlinder

Het succesvolle welzijnsonthaal in het Vlinderpaleis moet voortgezet en uitgebreid worden om de noodzakelijke link tussen welzijn en justitie te behouden.

100. Eerste- en tweedelijnsbijstand

In elke afdeling moet overleg plaatsvinden om voldoende te informeren over juridische hulp (eerste- en tweedelijnsbijstand) en de werking op elkaar af te stemmen.

 


Arresten Hof van Cassatie - invoerdatum 29 oktober 2025

Bron


Arresten Hof van Cassatie – invoerdatum Juportal 29 oktober 2025

Lijst trefwoorden Juportal

Samenavttingen AI na deze lijst

Lijst trefwoorden Juportal

BEWIJS - STRAFZAKEN - Geschriften - Bewijskracht ; CASSATIEMIDDELEN - STRAFZAKEN - Allerlei

URL content: https://juportal.be/content/ECLI:BE:CASS:2025:ARR.20251022.2F.3

URL pdf: https://juportal.be/JUPORTAwork/ECLI:BE:CASS:2025:ARR.20251022.2F.3_NL.pdf

woensdag 29 oktober 2025

Advies Raad van State over wetsvoorstel oprichting milieukamers

Bron 

De Raad van State, afdeling Wetgeving, heeft op 22 oktober 2025 advies uitgebracht (Advies Nr. 78.000/16) over het wetsvoorstel houdende de oprichting van milieurechtscolleges. Het onderzoek spitste zich toe op de bevoegdheid van de steller, de rechtsgrond (overeenstemming met hogere normen) en de vervulling van vormvereisten.

De voornaamste opmerkingen van de Raad van State zijn als volgt:

Algemene Opmerkingen

1. Omzetting van EU-richtlijn en vereiste verwijzing: Het wetsvoorstel lijkt een gedeeltelijke omzetting te beogen van richtlijn (EU) 2024/1203 van 11 april 2024 inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht. De Raad merkt op dat:

  • Een expliciete verwijzing naar deze richtlijn in de tekst van het voorstel moet worden opgenomen, bij voorkeur door vooraan in het dispositief een nieuw artikel toe te voegen.
  • Artikel 18 van die richtlijn vereist dat alle rechters en aanklagers die betrokken zijn bij strafrechtelijke procedures op geregelde tijdstippen gespecialiseerde opleidingen ontvangen. Er moet over gewaakt worden dat de richtlijn ten aanzien van alle betrokkenen wordt omgezet.

dinsdag 28 oktober 2025

𝗘𝗛𝗥𝗠: 𝗖𝗔𝗦𝗘 𝗢𝗙 𝗚𝗥𝗘𝗘𝗡𝗣𝗘𝗔𝗖𝗘 𝗡𝗢𝗥𝗗𝗜𝗖 𝗔𝗡𝗗 𝗢𝗧𝗛𝗘𝗥𝗦 𝘃. 𝗡𝗢𝗥𝗪𝗔𝗬

Bron

Dit is een overzicht van de zaak **Greenpeace Nordic en Anderen v. Noorwegen** (Aanvraag nr. 34068/21), waarin het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) op 28 oktober 2025 uitspraak deed.


Greenpeace Nordic en Anderen v. Noorwegen (Aanvraag nr. 34068/21), waarin het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) op 28 oktober 2025 uitspraak deed.

zaterdag 25 oktober 2025

𝗜𝗡𝗧𝗘𝗟𝗟𝗜𝗚𝗘𝗡𝗖𝗘 𝗔𝗥𝗧𝗜𝗙𝗜𝗖𝗜𝗘𝗟𝗟𝗘 𝗚𝗘𝗡𝗘𝗥𝗔𝗧𝗜𝗩𝗘 𝗘𝗧 𝗩𝗜𝗚𝗜𝗟𝗔𝗡𝗖𝗘 𝗗𝗘𝗢𝗡𝗧𝗢𝗟𝗢𝗚𝗜𝗤𝗨𝗘 𝗗𝗔𝗡𝗦 𝗟’𝗘𝗫𝗘𝗥𝗖𝗜𝗖𝗘 𝗣𝗥𝗢𝗙𝗘𝗦𝗦𝗜𝗢𝗡𝗡𝗘𝗟 𝗗𝗘𝗦 𝗠𝗔𝗚𝗜𝗦𝗧𝗥𝗔𝗧𝗦 𝗘𝗧 𝗗𝗘𝗦 𝗔𝗩𝗢𝗖𝗔𝗧𝗦 𝗘𝗧 𝗗𝗘 𝗟𝗘𝗨𝗥𝗦 𝗘𝗤𝗨𝗜𝗣𝗘𝗦

Bovenkant formulier


Bron

Dit document biedt een gedetailleerde en overzichtelijke analyse van de deontologische implicaties van het gebruik van Generatieve Kunstmatige Intelligentie (GKI) door magistraten, advocaten en hun teams in de uitoefening van hun beroep.

Het document is opgesteld door de Gezamenlijke Raadgevende Deontologiecommissie voor de relatie tussen magistraten en advocaten (Conseil consultatif conjoint de déontologie de la relation magistrats-avocats) en heeft als doel een minimale basis van gedeelde goede praktijken vast te stellen.

Hieronder volgt een gedetailleerde bespreking, gestructureerd volgens de hoofdthema's van de brontekst:

donderdag 23 oktober 2025

Zaak TARTAMELLA EN ANDEREN tegen ITALIË

 Bron

Vertaling samenvatting:


Art. 1 P1 • Vreedzaam genot van eigendommen • Inbeslagname en verbeurdverklaring van de bezittingen van de verzoekers, ter waarde van de opbrengsten van misdrijven gepleegd door hun familieleden, op basis van het feit dat deze ter beschikking stonden van de daders • Art. 1 P1 van toepassing • Nationale rechtbanken hebben nagelaten op een redelijke wijze en op basis van objectieve elementen aan te tonen dat de eerste twee verzoeksters schijneigenaars waren van de verbeurdverklaarde bezittingen en dat deze in werkelijkheid toebehoorden aan de daders • Daarentegen hebben de nationale rechtbanken het gedrag van de derde en vierde verzoeksters en van de daders onderzocht met betrekking tot de bezittingen in kwestie en gewezen op specifieke elementen die erop wezen dat deze ter beschikking stonden van de daders Art. 6 § 1 (civiel) • Toegang tot de rechter • De derde verzoekster kreeg een redelijke en voldoende gelegenheid om de maatregel tot verbeurdverklaring adequaat aan te vechten in de tenuitvoerleggingsprocedure, wat voldoende werd geacht voor de bescherming van haar burgerlijke rechten • Geen aanwijzing van willekeur of klaarblijkelijke onredelijkheid Art. 7 • Ratione materiae • Verbeurdverklaring door middel van gelijkwaardige middelen vormt geen straf voor familieleden die als schijneigenaars worden beschouwd • Voorlopige inbeslagname vormt geen straf • Toepassing van de beginselen uiteengezet in G.I.E.M. S.r.l. and Others v. Italy [GK]

woensdag 22 oktober 2025

Integraal verslag Commissie Justitie - 21 oktober 2025

 Bron

 

Nr.

Hoofdonderwerp

Kern van de Vraag/Problematiek

Samenvatting van het Antwoord (Minister Verlinden)

Bronnen

1

Subsidie advocatenpraktijk Casa legal

Het schrappen van de subsidie voor Casa legal bedreigt de werking en lopende universitaire evaluatiestudies. Was er druk van de OVB (Orde van Vlaamse Balies)?

De Minister bevestigt dat de overeengekomen solden voor 2024 en voorschotten voor 2025 in november zullen worden vrijgegeven. Er is overleg gaande met OVB en OBFG om een gezamenlijke multidisciplinaire aanpak voor álle justitiabelen te ontwikkelen. Er zijn geen bezuinigingen gepland op de tweedelijns juridische bijstand.

2

Staat van de Gerechtsgebouwen

De erbarmelijke staat (waterlekken, ingestorte plafonds in Brussel; onzekere toekomst Justitiepaleis Doornik) is "onwaardig voor een rechtsstaat".

De situatie is inderdaad "indigne d'un État de droit". Onmiddellijke maatregelen (noodoverlopen, herstellingen) worden genomen in afwachting van grondige renovatie. Bijkomende investeringen zijn noodzakelijk, waarvoor in de begrotingsopmaak aandacht wordt gevraagd. De vertraging in Namen (12-18 maanden) was te wijten aan nodige afwerking (meubilair, IT).

3

Suïcidepreventie en Gevangenis Bergen

Suïcidegeval in de verouderde gevangenis van Bergen door structurele problemen; nood aan nieuwe gevangenis.

De preventie van suïcide heeft hoge aandacht (geactualiseerde tools en trainingen). De vervanging van de gevangenis van Bergen (300 plaatsen) is opgenomen in het Masterplan IIIbis en IV. Er is €55 miljoen voorzien voor het onderhoud van infrastructuren via de taskforce Capaciteiten.

4

Keuze van en controle op de voornaam van in België geboren baby's

Is er een toename van ongepaste of verwarrende namen? Zijn er uniforme richtlijnen voor ambtenaren van de burgerlijke stand?

De wet gaat uit van het principe van vrijheid van keuze, tenzij de naam nadeel berokkent of tot verwarring leidt. Weigering valt onder de exclusieve beoordelingsbevoegdheid van de ambtenaar. Er zijn geen initiatieven gepland om het principe van vrije keuze te beperken.

5

Personeelstekort Gevangeniswezen

Er is een schrijnend tekort aan personeel; stand van zaken sociaal akkoord voor januari 2026?

Een overlegproces met de vakbonden is gestart en wordt in het najaar voortgezet. Er zijn middelen voorzien via de interdepartementale provisie om de functies aantrekkelijker te maken en voor bijkomende wervingscampagnes.

6

Arbeidsomstandigheden Gevangenispersoneel

Er zijn structurele problemen met de arbeidsomstandigheden (o.a. 700.000 opgebouwde, onbetaalde verlofdagen).

De kwestie van de opgebouwde verlofdagen zal zonder twijfel aan bod komen in de onderhandelingen over het sociaal plan, dat tegen 1 januari 2026 moet leiden tot een akkoord.

7

Opening detentiehuis Olen

Moeilijkheden en vertragingen bij de opening; subsidies aan de gemeente.

De vertraging was te wijten aan renovaties, veiligheidsinstallaties en bijkomende vochtschade. Er is een toelage van €30.198 voor 2025 toegekend aan de gemeente. Tegen eind oktober is volledige capaciteit (58 bewoners) het doel. Renovatie kostte ongeveer €2,9 miljoen.

8

Uitrol nieuwe detentiehuizen

Stand van zaken en beperkte interesse van lokale besturen.

Drie huizen zijn operationeel (Kortrijk, Vorst, Olen). Voorbereidingen lopen voor locaties zoals Genk, Jemeppe-sur-Sambre en Antwerpen. De financiële bijdrage bedraagt €1.667 per plaats per jaar; dit is compensatie voor reële extra lasten, niet om te overtuigen.

9

Intrafamiliaal Geweld (Roeselare)

Drievoudige moord door Mohammed K.; vragen over uitvoering korte straffen, risicotaxatie en ontnemen Belgische nationaliteit.

Het contactverbod was nog van kracht op het moment van de feiten. Minister respecteert rechterlijke beslissingen (scheiding der machten). Casusoverleg was niet opgestart. De regering plant de lijst van misdrijven die leiden tot verlies van de nationaliteit uit te breiden. Het Nieuw Strafwetboek zal strenger optreden tegen intrafamiliaal geweld.

10

Oprichting drugsfonds / FIOD

Stand van zaken rond de oprichting van de multidisciplinaire fiscale en financiële opsporingsdienst (FIOD) en een drugsfonds.

Er wordt gewerkt aan de oprichting van de FIOD, met overleg over samenwerking en informatiedeling. De Minister is geen voorstander van volledige integratie van het COIV (Centraal Orgaan voor de Inbeslagneming en de Verbeurdverklaring); dit moet versterkt worden als kenniscentrum.

11

Politietoezicht op vervroegd vrijgelaten gedetineerden

Forse toename van de werklast voor lokale politie (nu 60.517 personen onder toezicht), zonder compensatie.

Het aantal PV's voor niet-naleving van voorwaarden steeg van 10.000 in 2020 naar 26.000 in 2024. Aangezien dit een federale verantwoordelijkheid is, moet de bevoegde minister voor de nodige middelen zorgen. Er loopt een reflectie over de herziening van de KUL-norm (financiering politiezones).

12

Tuchtraden voor notarissen en gerechtsdeurwaarders

Tuchtraad (opgericht in 2024) is nog steeds niet volledig operationeel; dossiers stapelen zich op; recente ontslagen.

De operationalisering wordt vertraagd door problemen rond vergoedingen van voorzitters, IT-aanpassingen en het huishoudelijk reglement. De in 2024 aangestelde voorzitters van de tuchtraad en hun plaatsvervanger hebben hun ontslag ingediend. De Minister werkt aan een wetswijziging om de werking te vergemakkelijken.

13

Operationalisering van de eBox voor gerechtsdeurwaarders

De eBox is cruciaal voor de digitalisering van de sector.

Het gebruik van de eBox Burger en Onderneming is wettelijk al mogelijk. Een KB zal de eBox aanwijzen als het gerechtelijk elektronisch adres, met inwerkingtreding op 1 juni 2026.

14

De Dienst Voogdij

Transfer van leeftijdstesten voor niet-begeleide minderjarigen (MENA's) naar CGRA/SPF Migratie; bezorgdheid over behoud van expertise en onafhankelijkheid.

De bevoegdheden zullen worden overgedragen aan de nieuwe SPF Migratie; de onafhankelijkheid van de voogden moet gewaarborgd worden. De overdracht van de leeftijdstesten voor internationale beschermingsaanvragers is een directe verplichting uit de EU-Migratiepactverordening (2024/1348). De procedures zijn aangepast na het EHRM-arrest van 2025.

15

Erkenning van de islam

Reactie op de vernietiging van een deel van het Vlaams decreet door het Grondwettelijk Hof; vraag om de federale erkenning in te trekken.

De Minister respecteert de uitspraak van het Grondwettelijk Hof. Het arrest heeft geen gevolgen voor de federale erkenning van de islam, die in 1974 bij wet erkend werd. De controle op de financiering gebeurt conform het wettelijk kader.

16

De kracht van de detentiehuizen

Toekomst Detentiehuis Kortrijk (concessie eindigt 2026); te hoge capaciteit (77 vs. ideaal 30-50); stand van zaken Genk.

Er wordt gewerkt aan een duurzame oplossing in Kortrijk of een alternatieve oplossing binnen dezelfde regio. Het is goed om ervaring op te doen met verschillende vormen. Detentiehuis Genk wordt voorzien tegen eind 2026. Differentiatie naar doelgroepen (jongvolwassenen, psychisch kwetsbaren) wordt onderzocht met de deelstaten.

17

Bijkomende middelen ter versterking van het justitieapparaat

Justitie is structureel ondergefinancierd; Minister vroeg €1 miljard extra; status van begrotingsbesprekingen.

De Minister bevestigt dat extra middelen nodig zijn om de ambities te realiseren en om de veiligheid en modernisering te garanderen. Er is de plicht om zich uit te spreken over de behoeften van Justitie, maar tevens om realistisch te zijn over de budgettaire situatie.

18

Sociale onzekerheid beëdigd vertalers-tolken

Chronische en vitale betaalachterstanden voor geleverde prestaties (€24.000 in één geval).

De vertragingen zijn te wijten aan chronisch personeelstekort en administratieve complexiteit. Er is een actieplan (na spending review) dat de verplichte digitalisering via het Justinvoice portaal omvat en werving van personeel. De gemiddelde doorlooptijd was op 1 september 49 dagen.

19

Pensionering van gerechtsdeurwaarders

Invoering van verplichte pensioenleeftijd (70 jaar per 1/1/2026) leidt tot grote uitstroom (162 personen); risico op continuïteit dienstverlening.

De leeftijdsgrens is wettelijk bepaald om legitieme redenen (misbruik voorkomen, jongere benoemingen) en is bevestigd door het Grondwettelijk Hof. Er zullen 162 deurwaarders met pensioen gaan op 1 januari 2026. Systematische vervanging en de wet over overmatige schuldenlast (die het aantal akten vermindert) moeten de continuïteit garanderen.

20

Noodkreet magistratuur (100 voorstellen) / Hefboomplan

Korpsoversten van Antwerpen/Limburg presenteerden 100 voorstellen; nood aan bijkomende middelen; stand van zaken hefboomplan.

De 100 voorstellen zijn ontvangen en besproken en doorgestuurd naar de colleges voor hun standpunt. Het eerste voorontwerp van het hefboomplan is klaar, met twee delen: Pecuniair (o.a. maaltijdcheques, taaltoelage) en Organisatorisch (meer autonoom beheer rechterlijke macht). Digitalisering (Just-on-web, AI-onderzoek) blijft een prioriteit.

21

Overbevolking van de Belgische gevangenissen

Dramatische overbevolking (466 grondslapers); effect Noodwet; Taskforce 2028 deadline is te laat.

De noodwet heeft effect gehad (>600 vervroegde invrijheidstellingen), maar dit effect is tenietgedaan door het stoppen van eerdere noodmaatregelen en de hoge instroom van beklaagden. Er is een taskforce opgericht die structurele oplossingen zoekt (eindrapport 2028), maar zij moet op korte termijn aanbevelingen doen over stijgende voorlopige hechtenis.

22

Plannen gevangenis Kosovo of Albanië

Stand van zaken diplomatieke missie; haalbaarheid, garantie van grondrechten; Denemarken casus.

De missie naar Kosovo en Albanië heeft deuren geopend. 307 Albanese gedetineerden (253 illegaal) komen in aanmerking voor overbrenging; technische onderhandelingen met Albanië gestart. Met Kosovo zijn eerste gesprekken gevoerd over het gebruik van detentiecapaciteit. Overbrenging is mogelijk zonder instemming indien gedetineerde geen verblijfsrecht heeft.

23

Overheveling gezondheidszorg gevangenissen naar Volksgezondheid

Gevangenisartsen klagen over geschonden fundamentele rechten; pleidooi voor volledige overheveling van de zorg.

De weg naar integrale overdracht van de gezondheidszorg naar de FOD Volksgezondheid is onomkeerbaar ingeslagen. Fase 1 is voltooid (integratie van extramurale prestaties in RIZIV). Nu wordt gewerkt aan overname van geneesmiddelenbeheer en er start binnenkort een proefproject in twee gevangenissen voor integrale overdracht.

24

Illegale adoptiepraktijken moederhuis Tamar

Klachten over ontvoering/illegale adoptie; verjaringsproblematiek.

Parket Limburg ontving één aangifte in 2024 en drie in 2014. Alle aangiftes werden zonder gevolg geklasseerd wegens verjaring. De Minister onderzoekt hoe slachtoffers van nationale adoptiepraktijken beter kunnen worden ondersteund. Het Nieuw Strafwetboek bevat het nieuwe misdrijf "verkoop van kinderen".

25

Veroordeling Staat tot dwangsommen aan geïnterneerde

Hof van Beroep veroordeelde de Staat tot dwangsommen (max. €250.000) wegens gebrek aan gepaste zorg/plaatsing geïnterneerde DVL.

Het arrest (6 oktober) is een strikte toepassing van de rechtspraak van het EVRM (schending Art. 5.4). De problematiek is structureel en complex. De termijn voor de dwangsommen is nog niet begonnen met lopen, aangezien het arrest nog niet betekend is.

26

Vzw Het Huis

Familierechtbanken verwijzen nog steeds door naar VZW Het Huis (>150 gevallen in 2024) ondanks eerdere negatieve media-aandacht en bezorgdheden over wanpraktijken.

De familierechtbanken stellen Het Huis aan vanwege de snelle opstart en kortere wachttijden, en omdat er (bij hen) geen officiële klachten zijn binnengekomen. De stopzetting van de doorverwijzing zou leiden tot zeer lange wachtlijsten bij het CAW. Overleg met Vlaamse overheid om de CAW-capaciteit uit te breiden is gepland.

27

Impact artificiële intelligentie (AI) op het gerecht

Advocaten gebruiken AI (leidt tot langere conclusies/fouten); welke balies worden ingevoerd?.

AI biedt kansen, maar moet een instrument van ondersteuning blijven en nooit menselijk oordeel vervangen. Er is een task force AI bij het FOD Justitie opgericht. Projecten zoals JustMask (pseudonimisering) en JustSummary (jurisprudentie labellen) zijn in ontwikkeling.

28

Noodkreet gevangenisdirecteurs / Collectieve genade

De directeur-generaal Gevangeniswezen opperde collectieve genade als snelste wettelijke oplossing.

Minister Verlinden is geen voorstander van collectieve genade als structurele maatregel. Zij heeft het voorstel van de directeurs op de Ministerraad enkel afgetoetst.

29

Acties Code Rood

Sabotageacties (ArcelorMittal, spoorverkeer) op 10 oktober; slechts één gerechtelijke arrestatie; moeilijkheden bij identificatie door gezichtsbedekking.

Er was één gerechtelijke arrestatie in Henegouwen. Identificatie van daders wordt bemoeilijkt doordat zij hun gezicht bedekken en witte overalls dragen. De veiligheidsdiensten nemen de dreiging van Code Rood ernstig.

30

Versterking veiligheid gerechtsgebouwen en uitrol scanstraten

Dringende nood aan scanstraten (Antwerpen vond 43 wapens); plannen en budget voor uitrol.

Er ligt een concreet plan om het aantal scanstraten ruimschoots te verdubbelen. Er is €410.637 (eenmalig) plus €5 miljoen (jaarlijks voor personeel) vrijgemaakt voor de aankoop van materiaal voor tien extra scanstraten. Het voorstel voor de locaties wordt vrijdag toegelicht aan de rechterlijke orde.

31

Toekomst Welzijnsonthaal in het Vlinderpaleis

Geruchten over sluiting Welzijnsonthaal (Antwerpen) door tekorten bij CAW; nood aan garantie.

De stad Antwerpen heeft de projectsubsidies stopgezet. De Minister engageert zich om de logistieke ondersteuning (huisvesting en 5 medewerkers) te blijven verzekeren.

32

Belang van communicatie binnen Justitie

Nood aan professionalisering en wettelijke verankering van de rol van persmagistraten en woordvoerders.

De Minister erkent de nood aan heldere en menselijke communicatie. In de beleidsnota 2026 zal de professionalisering van de communicatiestrategie verder worden gestimuleerd. De rol van persattachés en -magistraten wordt wettelijk verankerd en men onderzoekt aanpassingen aan het wetgevend kader rond gedeeld beroepsgeheim.

 


Conceptnota ‘Transparant, toegankelijk, proactief en geïntegreerd: de jeugdhulp van morgen’ - Vlaamse regering

Bron


De conceptnota beschrijft de uitvoering van het regeerakkoord betreffende de fundamentele hervorming van de jeugdhulp in Vlaanderen en Brussel. Het doel is de jeugdhulp om te vormen tot een sector die meer transparant, proactief, toegankelijk en geïntegreerd is. Het plan vertrekt vanuit de noden van kinderen, jongeren en hun omgeving en richt zich op preventie, gezinsgerichte hulp, crisisinterventie, complexe trajecten en organisatorische vernieuwing. De acties zijn tot stand gekomen op basis van inbreng van diverse stakeholders in de zogenaamde Opvolggroep, die gedurende het traject zal worden voortgezet.

Essentiële Componenten en Principes

Het plan is gestoeld op twee essentiële componenten:

  1. De rationalisering en vereenvoudiging van de toeleiding, gericht op een vlotte en rechtvaardige toegang tot hulpverlening.
  2. De ondersteuning van jeugdhulpactoren om te gaan met complexe cases en het aanpassen van erkennings- en financieringsinstrumenten om de performantie van voorzieningen te verbeteren.

Het plan wordt ondersteund door drie principes:

  1. Een betere detectie en informatiedeling: Er wordt ingezet op duidelijke richtlijnen en handvaten voor hulpverleners, waarbij het belang van het kind de doorslaggevende factor is. Dit vraagt om een verschuiving van 'vertrouwelijkheid' naar 'betrouwbaarheid' om 'te doen wat nodig is'. De professionele ondersteuning begint reeds bij de zwangerschap. Er wordt een meldcode voor intra-familiaal geweld ontwikkeld.
  2. Eigenaarschap en coördinatie: Het Agentschap Opgroeien zal het voortouw nemen in de vereenvoudiging van het complexe jeugdhulplandschap (dat nu meer dan 17.000 modules omvat). Er wordt een instrument ontwikkeld om de beschikbare plaatsen binnen de jeugdhulp inzichtelijk te maken. Er komt een centraal wachtbeheer (beheerd door de overheid) voor zowel het rechtstreeks als het niet-rechtstreeks toegankelijke aanbod. De functie van trajectbegeleiding wordt verankerd.
  3. Capaciteit en ondersteuning: Het landschap wordt vereenvoudigd door krachten te bundelen over organisaties heen. De procedures rond MANO (Maatschappelijke noodzaak) worden geëvalueerd en de definities van verontrusting, acuut, vrijwilligheid en gedwongen hulpverlening worden verscherpt.

De Acht Werven

Het plan is gestructureerd rond acht inhoudelijke werven, waarbij continuïteit en maatwerk de leidraad zijn voor complexe situaties. De uitvoering is afhankelijk van de beschikbare middelen en het budgettaire traject.

Werf 1: Preventief Jeugdhulpbeleid

  • Huizen van het Kind: Bijsturing en uitbreiding, zodat elk gezin een basisaanbod kan gebruiken en toegang heeft tot aanvullende zorg. Er is specifieke aandacht voor taalontwikkeling bij kinderen van ouders met een andere thuistaal dan Nederlands.
  • OverKop-huizen: Regelgevende verankering en uitbreiding met het streven naar minstens één OverKop-huis per eerstelijnszone. Het hulpverleningsaanbod voor jongeren, waaronder de jongerenadviescentra (JAC’s), wordt zo veel mogelijk geïntegreerd.
  • Vroegdiagnostisch aanbod: Er wordt gewerkt aan tijdige en snelle diagnosestelling, met uitbreiding van capaciteit op basis van de evaluatie van lopende proefprojecten.
  • Preventie: Intensieve ondersteuning en begeleiding van gezinnen (Huizen van het Kind). Het aanpakken van problemen wordt al tijdens een verontrustende zwangerschap mogelijk gemaakt.

Werf 2: Gezinsgerichte Jeugdhulp

  • Netwerken Laagdrempelige Hulp: Organiseren en versterken van netwerken (ter integratie van 1G1P), met duidelijke, complementaire en gestroomlijnde opdrachten.
  • Versterking Gezinsverblijf: Het aanbod wordt in kaart gebracht en een inhoudelijk, juridisch en financieel kader wordt uitgewerkt, zonder vermindering van residentiële capaciteit.
  • Versterking Pleegzorg: Pleegzorg is de eerste te overwegen optie bij uithuisplaatsing. Er wordt gewerkt aan meer pleeggezinnen en de verdere uitrol van gezinshuizen. De ondersteuning (contextbegeleiding) voor pleegouders en pleegkinderen wordt versterkt. Er wordt een CrisisApp geïmplementeerd voor snelle matching van kinderen in crisissituaties aan een pleeggezin.
  • Versterking Gezinshuizen: Er wordt een oproep gelanceerd voor de uitbreiding van gezinshuizen en drempels in de opstart worden geanalyseerd.
  • Ondersteuning Jongvolwassenen: Hoogwaardige, integrale en geïntegreerde ondersteuning voor jongvolwassenen (16-25) met focus op duurzame huisvesting, stabiel inkomen en zinvolle dagbesteding. Dak- en thuisloosheid wordt vroegtijdig opgespoord en aangepakt.
  • Brussel: Het jeugdhulpaanbod in Brussel wordt geoptimaliseerd in spreiding, kwaliteit en organisatorische randvoorwaarden.

Werf 3: Verontrusting en Kindermishandeling

  • Toepassingsgebied Jeugdhulp: Uitbreiding naar het ongeboren kind en de aanstaande ouders, zodat al voor de geboorte hulpverlening kan worden opgestart, zo nodig via gerechtelijke weg afgedwongen (ondertoezichtstelling).
  • Gemandateerde Voorziening: Evolueren naar één gemandateerde voorziening (OCJ) die het aanspreekpunt vormt bij verontrusting en die de vlotte doorstroom bewaakt, terwijl de expertise van de vertrouwenscentra kindermishandeling (VK’s) behouden blijft. Het OCJ moet bij inschattingen rekening houden met de verbetering van de verontrustende situatie en het welzijn van elk kind in het gezin.
  • Meldcode Kindermishandeling: Ontwikkeling en implementatie van een hulp- en meldcode voor alle professionelen (en vrijwilligers) die in contact staan met kinderen en jongeren. Dit omvat een dynamisch handelingskader bij vermoeden van kindermishandeling.
  • Complexe Scheidingen: Ontwikkeling en implementatie van een gecoördineerde aanpak, gericht op informatiedeling en casusoverleg tussen welzijns- en justitiële actoren.
  • Casusoverleg: Versterking van de mogelijkheden tot casusoverleg tussen hulpverleners, onderwijs, politie- en justitiediensten, inclusief het consequent toepassen van het gedeelde beroepsgeheim.

Werf 4: Crisisjeugdhulp

  • Versterking: Zorgen voor een stabiel financieel kader en het behoud van exclusieve crisiscapaciteit die alleen voor onverwachte acute situaties kan worden gebruikt.
  • Er worden afspraken gemaakt over de verbinding tussen de crisishulpverlening en sectoren zoals verslavingszorg, GGZ en VAPH.

Werf 5: Complexe Jeugdhulptrajecten

  • Hulpprogramma's: Verdere uitbouw van de hulpprogramma's geblokkeerde ontwikkelingstrajecten (inclusief Veilig Verblijf en GES+).
  • Time-outwerking: De time-outplaatsen voor jongeren in verontrustende situaties in de gemeenschapsinstellingen (GI) worden geschrapt en geleidelijk vervangen door een gericht overgangstraject binnen de jeugdhulp.
  • GGZ: Evaluatie van de samenwerking, capaciteit en outreach van de GGZ, inclusief overleg met federale collega’s over capaciteitsversterking in de kinder- en jeugdpsychiatrie.
  • High Care High Risk (HCHR): Uitbouw van een HCHR-werking (intensieve behandeling met hoog niveau van veiligheid) in samenwerking met Justitie. Dit wordt opgestart als noodoplossing binnen de infrastructuur van de GI’s (tegen Q3 2026), en structureel uitgebouwd buiten de GI-infrastructuur (tegen eind 2028).
  • Veilige (Gesloten) Opvang VOS-jongeren: Versterking van afzonderlijke kleinschalige opvangcapaciteit voor jongeren in verontrustende situaties (VOS) met ernstige psychische/gedragsproblemen, die niet thuishoren in GI’s.

Werf 6: Jeugddelinquentie

  • Overheveling Bevoegdheid: De gemeenschapsinstellingen (GI) en het Vlaams detentiecentrum (VDC) worden per 1 januari 2026 integraal overgeheveld naar de Vlaamse Justitie (Agentschap AJH).
  • Er wordt een samenwerkingsprotocol uitgewerkt tussen AJH en Opgroeien.

Werf 7: Organisatorische Hervormingen

  • Erkennings- en Financieringskader: Herziening en optimalisering; verregaande demodulering, herformulering van inhoudelijke opdrachten en vermindering van administratieve lasten.
  • Informatie- en Gegevensdeling: Stroomlijning door aanpassing van de regelgeving en ontwikkeling van een gecentraliseerd systeem voor gegevensdeling.
  • Procesvereenvoudiging: Vereenvoudiging van de processen van de integrale jeugdhulp, inclusief een vernieuwd organisatiemodel voor de ondersteuningscentra jeugdzorg (OCJ) en de sociale diensten jeugdrechtbank (SDJ).
  • Capaciteitsbeleid: Ontwikkeling van een capaciteitsbeheersysteem met een centraal aangestuurd wachtsysteem voor een eerlijker en transparanter toeleidingsproces.

Werf 8: Onderwijs

  • Kwaliteitsvol Onderwijsaanbod: Garanderen van een kwaliteitsvol onderwijsaanbod voor kinderen en jongeren in de residentiële jeugdhulp, met maximale vermijding van breuken in schoolse trajecten.
  • CLB’s: Optimalisering van de draaischijffunctie van de CLB’s in de schoolse context.
  • TOAH/NAFT: Evaluatie en bijsturing van het TOAH-aanbod (Tijdelijk Onderwijs Aan Huis) en de NAFT-trajecten.

Regelgevingsagenda

De noodzakelijke wijzigingen in de regelgeving worden gebundeld. Er staan aanpassingen gepland voor de decreten over integrale jeugdhulp (1/1/2027), preventieve gezinsondersteuning (1/1/2027), pleegzorg (1/1/2028) en de organisatie van een geïntegreerd jeugd- en gezinsbeleid (1/1/2028).

Budgettaire Impact

De uitvoering van de acties in de conceptnota wordt gedragen binnen de beschikbare kredieten.