|
Nr.
|
Hoofdonderwerp
|
Kern van de Vraag/Problematiek
|
Samenvatting van het Antwoord (Minister Verlinden)
|
Bronnen
|
|
1
|
Subsidie advocatenpraktijk Casa legal
|
Het schrappen van de subsidie voor Casa legal bedreigt
de werking en lopende universitaire evaluatiestudies. Was er druk van de
OVB (Orde van Vlaamse Balies)?
|
De Minister bevestigt dat de overeengekomen solden voor 2024
en voorschotten voor 2025 in november zullen worden vrijgegeven. Er is
overleg gaande met OVB en OBFG om een gezamenlijke multidisciplinaire
aanpak voor álle justitiabelen te ontwikkelen. Er zijn geen
bezuinigingen gepland op de tweedelijns juridische bijstand.
|
|
|
2
|
Staat van de Gerechtsgebouwen
|
De erbarmelijke staat (waterlekken, ingestorte plafonds
in Brussel; onzekere toekomst Justitiepaleis Doornik) is "onwaardig
voor een rechtsstaat".
|
De
situatie is inderdaad "indigne d'un État de droit". Onmiddellijke
maatregelen (noodoverlopen, herstellingen) worden genomen in afwachting van
grondige renovatie. Bijkomende investeringen zijn noodzakelijk, waarvoor in
de begrotingsopmaak aandacht wordt gevraagd. De vertraging in Namen (12-18
maanden) was te wijten aan nodige afwerking (meubilair, IT).
|
|
|
3
|
Suïcidepreventie en Gevangenis Bergen
|
Suïcidegeval in de verouderde gevangenis van Bergen door
structurele problemen; nood aan nieuwe gevangenis.
|
De preventie van suïcide heeft hoge aandacht
(geactualiseerde tools en trainingen). De vervanging van de gevangenis van
Bergen (300 plaatsen) is opgenomen in het Masterplan IIIbis en IV.
Er is €55 miljoen voorzien voor het onderhoud van infrastructuren
via de taskforce Capaciteiten.
|
|
|
4
|
Keuze van en controle op de voornaam van in België
geboren baby's
|
Is er een toename van ongepaste of verwarrende namen?
Zijn er uniforme richtlijnen voor ambtenaren van de burgerlijke stand?
|
De wet gaat uit van het principe van vrijheid van
keuze, tenzij de naam nadeel berokkent of tot verwarring leidt.
Weigering valt onder de exclusieve beoordelingsbevoegdheid van de
ambtenaar. Er zijn geen initiatieven gepland om het principe van vrije
keuze te beperken.
|
|
|
5
|
Personeelstekort Gevangeniswezen
|
Er is een schrijnend tekort aan personeel; stand van
zaken sociaal akkoord voor januari 2026?
|
Een overlegproces met de vakbonden is gestart en wordt
in het najaar voortgezet. Er zijn middelen voorzien via de
interdepartementale provisie om de functies aantrekkelijker te maken en
voor bijkomende wervingscampagnes.
|
|
|
6
|
Arbeidsomstandigheden Gevangenispersoneel
|
Er zijn structurele problemen met de
arbeidsomstandigheden (o.a. 700.000 opgebouwde, onbetaalde verlofdagen).
|
De kwestie van de opgebouwde verlofdagen zal zonder
twijfel aan bod komen in de onderhandelingen over het sociaal plan, dat
tegen 1 januari 2026 moet leiden tot een akkoord.
|
|
|
7
|
Opening detentiehuis Olen
|
Moeilijkheden en vertragingen bij de opening; subsidies
aan de gemeente.
|
De vertraging was te wijten aan renovaties,
veiligheidsinstallaties en bijkomende vochtschade. Er is een toelage van €30.198
voor 2025 toegekend aan de gemeente. Tegen eind oktober is volledige
capaciteit (58 bewoners) het doel. Renovatie kostte ongeveer €2,9 miljoen.
|
|
|
8
|
Uitrol nieuwe detentiehuizen
|
Stand van zaken en beperkte interesse van lokale
besturen.
|
Drie huizen zijn operationeel (Kortrijk, Vorst, Olen).
Voorbereidingen lopen voor locaties zoals Genk, Jemeppe-sur-Sambre en
Antwerpen. De financiële bijdrage bedraagt €1.667 per plaats per jaar;
dit is compensatie voor reële extra lasten, niet om te overtuigen.
|
|
|
9
|
Intrafamiliaal Geweld (Roeselare)
|
Drievoudige moord door Mohammed K.; vragen over
uitvoering korte straffen, risicotaxatie en ontnemen Belgische
nationaliteit.
|
Het contactverbod was nog van kracht op het moment van
de feiten. Minister respecteert rechterlijke beslissingen (scheiding der
machten). Casusoverleg was niet opgestart. De regering plant de
lijst van misdrijven die leiden tot verlies van de nationaliteit uit te
breiden. Het Nieuw Strafwetboek zal strenger optreden tegen intrafamiliaal
geweld.
|
|
|
10
|
Oprichting drugsfonds / FIOD
|
Stand van zaken rond de oprichting van de
multidisciplinaire fiscale en financiële opsporingsdienst (FIOD) en een
drugsfonds.
|
Er wordt gewerkt aan de oprichting van de FIOD, met
overleg over samenwerking en informatiedeling. De Minister is geen
voorstander van volledige integratie van het COIV (Centraal Orgaan voor de
Inbeslagneming en de Verbeurdverklaring); dit moet versterkt worden als
kenniscentrum.
|
|
|
11
|
Politietoezicht op vervroegd vrijgelaten
gedetineerden
|
Forse toename van de werklast voor lokale politie (nu
60.517 personen onder toezicht), zonder compensatie.
|
Het aantal PV's voor niet-naleving van voorwaarden steeg
van 10.000 in 2020 naar 26.000 in 2024. Aangezien dit een federale
verantwoordelijkheid is, moet de bevoegde minister voor de nodige middelen
zorgen. Er loopt een reflectie over de herziening van de KUL-norm
(financiering politiezones).
|
|
|
12
|
Tuchtraden voor notarissen en gerechtsdeurwaarders
|
Tuchtraad (opgericht in 2024) is nog steeds niet
volledig operationeel; dossiers stapelen zich op; recente ontslagen.
|
De operationalisering wordt vertraagd door problemen
rond vergoedingen van voorzitters, IT-aanpassingen en het huishoudelijk
reglement. De in 2024 aangestelde voorzitters van de tuchtraad en hun
plaatsvervanger hebben hun ontslag ingediend. De Minister werkt aan
een wetswijziging om de werking te vergemakkelijken.
|
|
|
13
|
Operationalisering van de eBox voor
gerechtsdeurwaarders
|
De eBox is cruciaal voor de digitalisering van de
sector.
|
Het gebruik van de eBox Burger en Onderneming is
wettelijk al mogelijk. Een KB zal de eBox aanwijzen als het gerechtelijk
elektronisch adres, met inwerkingtreding op 1 juni 2026.
|
|
|
14
|
De Dienst Voogdij
|
Transfer van leeftijdstesten voor niet-begeleide
minderjarigen (MENA's) naar CGRA/SPF Migratie; bezorgdheid over behoud van
expertise en onafhankelijkheid.
|
De bevoegdheden zullen worden overgedragen aan de nieuwe
SPF Migratie; de onafhankelijkheid van de voogden moet gewaarborgd
worden. De overdracht van de leeftijdstesten voor internationale
beschermingsaanvragers is een directe verplichting uit de
EU-Migratiepactverordening (2024/1348). De procedures zijn aangepast na het
EHRM-arrest van 2025.
|
|
|
15
|
Erkenning van de islam
|
Reactie op de vernietiging van een deel van het Vlaams
decreet door het Grondwettelijk Hof; vraag om de federale erkenning in te
trekken.
|
De Minister respecteert de uitspraak van het
Grondwettelijk Hof. Het arrest heeft geen gevolgen voor de federale
erkenning van de islam, die in 1974 bij wet erkend werd. De controle op
de financiering gebeurt conform het wettelijk kader.
|
|
|
16
|
De kracht van de detentiehuizen
|
Toekomst Detentiehuis Kortrijk (concessie eindigt 2026);
te hoge capaciteit (77 vs. ideaal 30-50); stand van zaken Genk.
|
Er wordt gewerkt aan een duurzame oplossing in Kortrijk
of een alternatieve oplossing binnen dezelfde regio. Het is goed om
ervaring op te doen met verschillende vormen. Detentiehuis Genk wordt
voorzien tegen eind 2026. Differentiatie naar doelgroepen
(jongvolwassenen, psychisch kwetsbaren) wordt onderzocht met de deelstaten.
|
|
|
17
|
Bijkomende middelen ter versterking van het
justitieapparaat
|
Justitie is structureel ondergefinancierd; Minister
vroeg €1 miljard extra; status van begrotingsbesprekingen.
|
De Minister bevestigt dat extra middelen nodig zijn om
de ambities te realiseren en om de veiligheid en modernisering te
garanderen. Er is de plicht om zich uit te spreken over de behoeften van
Justitie, maar tevens om realistisch te zijn over de budgettaire situatie.
|
|
|
18
|
Sociale onzekerheid beëdigd vertalers-tolken
|
Chronische en vitale betaalachterstanden voor geleverde
prestaties (€24.000 in één geval).
|
De vertragingen zijn te wijten aan chronisch
personeelstekort en administratieve complexiteit. Er is een actieplan (na
spending review) dat de verplichte digitalisering via het Justinvoice
portaal omvat en werving van personeel. De gemiddelde doorlooptijd was
op 1 september 49 dagen.
|
|
|
19
|
Pensionering van gerechtsdeurwaarders
|
Invoering van verplichte pensioenleeftijd (70 jaar per
1/1/2026) leidt tot grote uitstroom (162 personen); risico op continuïteit
dienstverlening.
|
De leeftijdsgrens is wettelijk bepaald om legitieme
redenen (misbruik voorkomen, jongere benoemingen) en is bevestigd door het
Grondwettelijk Hof. Er zullen 162 deurwaarders met pensioen gaan op
1 januari 2026. Systematische vervanging en de wet over overmatige
schuldenlast (die het aantal akten vermindert) moeten de continuïteit
garanderen.
|
|
|
20
|
Noodkreet magistratuur (100 voorstellen) /
Hefboomplan
|
Korpsoversten van Antwerpen/Limburg presenteerden 100
voorstellen; nood aan bijkomende middelen; stand van zaken hefboomplan.
|
De 100 voorstellen zijn ontvangen en besproken en
doorgestuurd naar de colleges voor hun standpunt. Het eerste voorontwerp
van het hefboomplan is klaar, met twee delen: Pecuniair (o.a.
maaltijdcheques, taaltoelage) en Organisatorisch (meer autonoom
beheer rechterlijke macht). Digitalisering (Just-on-web, AI-onderzoek)
blijft een prioriteit.
|
|
|
21
|
Overbevolking van de Belgische gevangenissen
|
Dramatische overbevolking (466 grondslapers);
effect Noodwet; Taskforce 2028 deadline is te laat.
|
De noodwet heeft effect gehad (>600 vervroegde
invrijheidstellingen), maar dit effect is tenietgedaan door het stoppen
van eerdere noodmaatregelen en de hoge instroom van beklaagden. Er is een
taskforce opgericht die structurele oplossingen zoekt (eindrapport 2028),
maar zij moet op korte termijn aanbevelingen doen over stijgende
voorlopige hechtenis.
|
|
|
22
|
Plannen gevangenis Kosovo of Albanië
|
Stand van zaken diplomatieke missie; haalbaarheid,
garantie van grondrechten; Denemarken casus.
|
De missie naar Kosovo en Albanië heeft deuren geopend. 307
Albanese gedetineerden (253 illegaal) komen in aanmerking voor
overbrenging; technische onderhandelingen met Albanië gestart. Met Kosovo
zijn eerste gesprekken gevoerd over het gebruik van detentiecapaciteit.
Overbrenging is mogelijk zonder instemming indien gedetineerde geen
verblijfsrecht heeft.
|
|
|
23
|
Overheveling gezondheidszorg gevangenissen naar
Volksgezondheid
|
Gevangenisartsen klagen over geschonden fundamentele
rechten; pleidooi voor volledige overheveling van de zorg.
|
De weg naar integrale overdracht van de gezondheidszorg
naar de FOD Volksgezondheid is onomkeerbaar ingeslagen. Fase 1 is
voltooid (integratie van extramurale prestaties in RIZIV). Nu wordt gewerkt
aan overname van geneesmiddelenbeheer en er start binnenkort een proefproject
in twee gevangenissen voor integrale overdracht.
|
|
|
24
|
Illegale adoptiepraktijken moederhuis Tamar
|
Klachten over ontvoering/illegale adoptie;
verjaringsproblematiek.
|
Parket Limburg ontving één aangifte in 2024 en drie in
2014. Alle aangiftes werden zonder gevolg geklasseerd wegens verjaring.
De Minister onderzoekt hoe slachtoffers van nationale adoptiepraktijken
beter kunnen worden ondersteund. Het Nieuw Strafwetboek bevat het nieuwe
misdrijf "verkoop van kinderen".
|
|
|
25
|
Veroordeling Staat tot dwangsommen aan geïnterneerde
|
Hof van Beroep veroordeelde de Staat tot dwangsommen
(max. €250.000) wegens gebrek aan gepaste zorg/plaatsing geïnterneerde DVL.
|
Het arrest (6 oktober) is een strikte toepassing van de
rechtspraak van het EVRM (schending Art. 5.4). De problematiek is
structureel en complex. De termijn voor de dwangsommen is nog niet begonnen
met lopen, aangezien het arrest nog niet betekend is.
|
|
|
26
|
Vzw Het Huis
|
Familierechtbanken verwijzen nog steeds door naar VZW
Het Huis (>150 gevallen in 2024) ondanks eerdere negatieve
media-aandacht en bezorgdheden over wanpraktijken.
|
De familierechtbanken stellen Het Huis aan vanwege de snelle
opstart en kortere wachttijden, en omdat er (bij hen) geen officiële
klachten zijn binnengekomen. De stopzetting van de doorverwijzing zou
leiden tot zeer lange wachtlijsten bij het CAW. Overleg met Vlaamse
overheid om de CAW-capaciteit uit te breiden is gepland.
|
|
|
27
|
Impact artificiële intelligentie (AI) op het gerecht
|
Advocaten gebruiken AI (leidt tot langere
conclusies/fouten); welke balies worden ingevoerd?.
|
AI biedt kansen, maar moet een instrument van
ondersteuning blijven en nooit menselijk oordeel vervangen. Er is een task
force AI bij het FOD Justitie opgericht. Projecten zoals JustMask
(pseudonimisering) en JustSummary (jurisprudentie labellen) zijn in
ontwikkeling.
|
|
|
28
|
Noodkreet gevangenisdirecteurs / Collectieve genade
|
De directeur-generaal Gevangeniswezen opperde
collectieve genade als snelste wettelijke oplossing.
|
Minister Verlinden is geen voorstander van
collectieve genade als structurele maatregel. Zij heeft het voorstel
van de directeurs op de Ministerraad enkel afgetoetst.
|
|
|
29
|
Acties Code Rood
|
Sabotageacties (ArcelorMittal, spoorverkeer) op 10
oktober; slechts één gerechtelijke arrestatie; moeilijkheden bij
identificatie door gezichtsbedekking.
|
Er was één gerechtelijke arrestatie in Henegouwen.
Identificatie van daders wordt bemoeilijkt doordat zij hun gezicht bedekken
en witte overalls dragen. De veiligheidsdiensten nemen de dreiging van Code
Rood ernstig.
|
|
|
30
|
Versterking veiligheid gerechtsgebouwen en uitrol
scanstraten
|
Dringende nood aan scanstraten (Antwerpen vond 43
wapens); plannen en budget voor uitrol.
|
Er ligt een concreet plan om het aantal scanstraten
ruimschoots te verdubbelen. Er is €410.637 (eenmalig) plus €5
miljoen (jaarlijks voor personeel) vrijgemaakt voor de aankoop van
materiaal voor tien extra scanstraten. Het voorstel voor de locaties
wordt vrijdag toegelicht aan de rechterlijke orde.
|
|
|
31
|
Toekomst Welzijnsonthaal in het Vlinderpaleis
|
Geruchten over sluiting Welzijnsonthaal (Antwerpen) door
tekorten bij CAW; nood aan garantie.
|
De stad Antwerpen heeft de projectsubsidies stopgezet.
De Minister engageert zich om de logistieke ondersteuning (huisvesting
en 5 medewerkers) te blijven verzekeren.
|
|
|
32
|
Belang van communicatie binnen Justitie
|
Nood aan professionalisering en wettelijke verankering
van de rol van persmagistraten en woordvoerders.
|
De Minister erkent de nood aan heldere en menselijke
communicatie. In de beleidsnota 2026 zal de professionalisering van de
communicatiestrategie verder worden gestimuleerd. De rol van persattachés
en -magistraten wordt wettelijk verankerd en men onderzoekt
aanpassingen aan het wetgevend kader rond gedeeld beroepsgeheim.
|
|