Nieuwe
kijk op het probleem (New way to look at the problem)
De auteur stelt dat klimaatverandering een ernstig probleem
is, maar benadrukt dat er al grote vooruitgang is geboekt in het verminderen
van de uitstoot. De kern van de boodschap is dat menselijk welzijn centraal
moet staan in klimaatstrategieën. Dit betekent dat we ons moeten richten op
het bereiken van nul-emissies én dat we de financiering voor gezondheids- en
ontwikkelingsprogramma's — die mensen helpen veerkrachtig te blijven tegen
klimaatverandering — niet mogen verminderen.
De auteur is van mening dat de
"doemscenario"-visie op klimaatverandering, die stelt dat de
beschaving gedecimeerd zal worden, onjuist is. Hoewel klimaatverandering
ernstige gevolgen zal hebben, vooral voor de armste landen, zal het niet leiden
tot het einde van de mensheid. Deze doemvisie zorgt ervoor dat de
klimaatgemeenschap zich te veel richt op emissiedoelen op de korte termijn,
waardoor middelen worden afgeleid van de meest effectieve maatregelen om het
leven in een opwarmende wereld te verbeteren.
Het ultieme doel moet zijn om lijden te voorkomen,
met name voor mensen in de armste landen. Voor de overgrote meerderheid van
deze mensen zijn armoede en ziekte de grootste bedreigingen voor hun welzijn,
niet alleen de klimaatverandering. De COP30-top in Brazilië biedt een kans om
de focus te verleggen naar dit doel, aangezien adaptatie en menselijke
ontwikkeling hoog op de agenda staan.
Drie harde waarheden over het klimaat (Three tough truths
about climate)
De auteur gelooft dat het omarmen van de volgende inzichten
zal helpen om de impact van onze acties te maximaliseren.
- Emissiedoelen
worden niet gehaald, maar innovatie zorgt voor optimisme: De huidige
consensus voorspelt dat de gemiddelde temperatuur op aarde tegen 2100
waarschijnlijk 2°C tot 3°C hoger zal zijn dan in 1850, wat ver boven de
Parijsdoelstelling van 1,5°C ligt. De wereldwijde vraag naar energie zal
bovendien toenemen. Hoewel een hoger energieverbruik correleert met
economische groei en welvaart, is dit slecht voor het milieu. Desondanks
is er reden tot optimisme: met de juiste investeringen en
beleidsmaatregelen zullen de benodigde betaalbare, koolstofvrije
technologieën de komende tien jaar op grote schaal beschikbaar komen.
- Innovatie
heeft de prognoses al drastisch verbeterd: In de afgelopen 10 jaar is
de verwachte uitstoot tegen 2040 (volgens het Internationale Energie
Agentschap) met meer dan 40 procent verlaagd. Dit is mogelijk gemaakt
doordat de Green Premium (het kostenverschil tussen schone en
vervuilende alternatieven) voor technologieën zoals zonne- en windenergie,
energieopslag en elektrische voertuigen (EV’s) nul of zelfs negatief is
geworden.
- Toekomstige
uitstoot zal opwarming veroorzaken, maar aanpassing is mogelijk: Zelfs
met deze innovaties zullen de cumulatieve emissies opwarming veroorzaken
en veel mensen treffen. Dit vereist dat overheden investeren in betere
infrastructuur, koelcentra en vroegtijdige waarschuwingssystemen.
De staat van innovatie in de vijf sectoren
De auteur, via Breakthrough Energy, richt zich op de
gebieden waar de Green Premium nog hoog is. De volgende vijf sectoren zijn
verantwoordelijk voor alle koolstofuitstoot:
|
Sector |
Aandeel Wereldwijde Emissies |
Hoogtepunten en Uitdagingen |
|
1. Elektriciteit |
28% |
Cruciaal om andere sectoren te decarboniseren. Nieuwe
windenergie en geothermische energie zijn in opkomst. Er zijn innovaties
nodig voor de transmissie van elektriciteit. Er is nog steeds een Green
Premium van meer dan 50 procent voor "vaste" schone energiebronnen
(zoals nieuwe kernsplijting en kernfusie), die essentieel zijn om de helft
van de uitstoot van elektriciteit te elimineren. |
|
2. Productie |
30% |
Het is moeilijk om cement en staal op wereldschaal
koolstofvrij te maken, aangezien fossiele brandstoffen hiervoor zo goedkoop
zijn. Zero-emissie staal en schone cement bestaan al met nul Green Premium,
maar het opschalen van de productiecapaciteit duurt jaren. De ontdekking van
geologische waterstof en nieuwe koolstofafvangtechnieken zijn belangrijke
doorbraken. |
|
3. Landbouw |
19% |
De uitstoot komt voornamelijk door kunstmest en methaan
van grazend vee. Er zijn al kunstmestvervangers beschikbaar met een negatieve
Green Premium, maar grootschalige productie is de uitdaging. Toevoegingen aan
veevoer en vaccins verminderen methaanuitstoot bij vee, en er worden nieuwe
methoden gebruikt om methaanuitstoot bij rijstteelt te verminderen. |
|
4. Transport |
16% |
Bijna een kwart van de verkochte auto’s in 2024 was een
EV. De uitdagingen liggen in het decarboniseren van de luchtvaart en
scheepvaart. Schone vliegtuigbrandstof heeft momenteel nog een Green Premium
van meer dan 100 procent. De vraag naar batterijen neemt toe, wat leidt tot
innovaties in efficiëntie en de ontginning van cruciale mineralen. |
|
5. Gebouwen |
7% |
Dit aandeel zal stijgen door verstedelijking en de
behoefte aan airconditioning. Elektrische warmtepompen zijn zeer efficiënt en
vaak de goedkopere optie, maar er is een tekort aan geschoolde installateurs.
Er zijn ook zero Green Premium-producten beschikbaar, zoals super-efficiënte
ramen. |
Het centraal stellen van menselijk welzijn
De levenskwaliteit van mensen wordt niet bepaald door de
wereldtemperatuur, maar door hun veerkracht tegen extreme omstandigheden. De
Human Development Index (HDI) toont aan dat de armste landen met de laagste
scores ook de slechtste gezondheidsresultaten hebben.
De auteur benadrukt dat het focussen op het verminderen van
emissies boven andere belangrijke zaken, zoals voedselzekerheid, negatieve
gevolgen kan hebben voor de allerarmsten. Een gedachte-experiment toonde aan
dat de verwachte economische groei van lage-inkomenslanden tegen het einde van
deze eeuw het aantal verwachte sterfgevallen door klimaatverandering met meer
dan 50 procent zal verminderen. Hieruit volgt de conclusie: ontwikkeling is
adaptatie.
De beste investeringen in klimaatadaptatie zijn de gebieden
die armoede bestrijden en de gezondheid verbeteren:
- Landbouwverbeteringen:
De meeste arme landen zijn overwegend agrarische economieën. Innovaties
zoals AI-gestuurd advies voor boeren via mobiele telefoons en nieuwe,
klimaatbestendige gewasvariëteiten (zoals in Kenia) kunnen de opbrengsten
drastisch verhogen en gezinnen een veel hoger inkomen geven.
- Gezondheidsverbeteringen:
Hoewel hittegolven sterfgevallen veroorzaken, doden armoedegerelateerde
gezondheidsproblemen (zoals diarree, malaria en ondervoeding) ongeveer 8
miljoen mensen per jaar. Indirecte sterfgevallen door natuurrampen (vaak
door wateroverdraagbare ziekten na overstromingen) zijn nog steeds hoog.
Door de onderliggende omstandigheden aan te pakken (armoede en slechte
gezondheid), worden mensen minder kwetsbaar voor extreem weer.
Verbeteringen in gezondheidszorg, gesteund door tools zoals AI-aangedreven
echografieën, leiden tot een deugdzame cirkel: betere kinderoverleving
leidt tot kleinere gezinnen, waardoor regeringen meer kunnen investeren in
onderwijs en infrastructuur.
Twee prioriteiten voor COP30 en daarna
De auteur roept de klimaatgemeenschap op tot een
strategische verschuiving.
1. De Green Premium naar nul brengen (Drive the Green
Premium to zero) Elke COP moet discussies op hoog niveau houden, gebaseerd
op de vijf sectoren, waarbij de Green Premium als maatstaf wordt gebruikt voor
de vooruitgang op het gebied van betaalbare, emissievrije innovaties.
Beleidsmakers moeten financiering voor schone technologieën beschermen, omdat
de landen die deze doorbraken realiseren, economische macht zullen verwerven en
energie-onafhankelijker zullen worden. Activisten moeten oproepen tot
maatregelen die schone alternatieven goedkoper en praktischer maken dan hun fossiele
brandstof tegenhangers.
2. Wees rigoureus in het meten van de impact (Be rigorous
about measuring impact) Gezien de beperkte middelen, moeten keuzes worden
geleid door data-gebaseerde analyses om het grootste rendement voor menselijk
welzijn te garanderen. Vaccins zijn de onbetwiste kampioen wat betreft
geredde levens per bestede dollar; zij kosten minder dan $5.000 per gered
leven. Elke inspanning in de klimaatagenda moet een soortgelijke analyse
ondergaan en worden geprioriteerd op basis van het vermogen om kosteneffectief
levens te redden en te verbeteren. Investeringen in energie-innovatie zijn ook
een goede koop omdat ze in de toekomst goedkope schone energie en lagere
emissies zullen opleveren.