Samenvatting van de beschikking van de Rechtbank van Catanzaro (Italië) van 23/26 januari 2026.
Dit vonnis is een belangrijke ontwikkeling in de lopende discussie over het gebruik van bewijsmateriaal uit ontsleutelde communicatiediensten (zoals SkyECC en EncroChat) in strafzaken.
1. De Kern van de Zaak
In een strafzaak tegen verdachten van zware criminaliteit (o.a. drugshandel) maakt het Openbaar Ministerie gebruik van chatberichten. Deze berichten zijn oorspronkelijk door de Franse autoriteiten onderschept op servers in Frankrijk en via een Europees Onderzoeksbevel (EOB) aan Italië overgedragen,.
Het probleem van de verdediging is dat zij de rechtmatigheid van dit bewijs niet kunnen controleren. Ze hebben geen toegang tot de technische dossiers in Frankrijk en weten niet of de verdachten officieel op de hoogte zijn gesteld van de inbeslagname, waardoor ze geen rechtsmiddelen kunnen inzetten in Frankrijk,
2. Het Juridisch Dilemma: Vertrouwen vs. Verdedigingsrechten
De rechter moest balanceren tussen twee principes:
- Wederzijdse erkenning (Het standaardprincipe): Volgens de EU-regels (Richtlijn 2014/41/EU) en de Italiaanse wet moet de Italiaanse rechter erop vertrouwen dat de Franse autoriteiten de wet hebben nageleefd. De Italiaanse rechter mag de rechtmatigheid van het Franse onderzoek in principe niet toetsen; dat is de verantwoordelijkheid van Frankrijk,,.
- Recht op een eerlijk proces (Artikel 6 EVRM / Art. 14 Richtlijn): De verdediging stelde dat dit "blinde vertrouwen" hun rechten schond. Omdat ze geen informatie kregen uit Frankrijk, konden ze het bewijs nergens aanvechten — niet in Italië (want die verwijzen naar Frankrijk) en niet in Frankrijk (want ze kregen geen toegang of notificatie),.
3. De Beslissing van de Rechter
De rechter in Catanzaro week niet af van de regel dat buitenlands bewijs in principe bruikbaar is. Echter, de rechter oordeelde dat de verdediging een daadwerkelijke mogelijkheid moet hebben om rechtsmiddelen in te stellen in de uitvoerende staat (Frankrijk),.
Omdat de verdediging aantoonde dat hun verzoeken in Frankrijk onbeantwoord bleven, besloot de rechter in te grijpen door een nieuw Europees Onderzoeksbevel (EOB) uit te vaardigen richting Frankrijk op basis van Artikel 32 van de Richtlijn,.
Dit nieuwe bevel heeft twee specifieke doelen:
- Bewarende maatregelen (Crystallising the acts): Frankrijk wordt verzocht de onderzoeksdossiers te "bevriezen" en niet te vernietigen, zodat de verdediging deze later nog kan inzien,.
- Verificatie van notificatie: Er moet gecontroleerd worden of de verdachten officieel in kennis zijn gesteld van de EOB-uitvoering. Dit is noodzakelijk om juridische procedures in Frankrijk te kunnen starten,.
4. Waarom is dit belangrijk? (De Juridische Innovatie)
Deze uitspraak wordt gezien als een belangrijke procedurele innovatie.
- Geen automatische uitsluiting: De rechter verklaarde het bewijs (nog) niet onbruikbaar en stelde niet dat het ontbreken van algoritmes het bewijs direct ongeldig maakt,.
- Verschuiving van theorie naar praktijk: In plaats van alleen te vertrouwen op het idee dat rechtsmiddelen beschikbaar zijn, gebruikt de rechter het EOB-instrument om te garanderen dat de verdediging feitelijk toegang krijgt tot die rechtsmiddelen.
- Risico op bewijsuitsluiting: De rechter waarschuwde wel: als uit deze procedure blijkt dat de verdediging definitief verhinderd wordt om het bewijs in Frankrijk aan te vechten, kan dit in een later stadium leiden tot uitsluiting van het bewijs in Italië, omdat een eerlijk proces dan niet meer gegarandeerd is,.
Samenvattend voor de burger
De Italiaanse rechter zegt in feite: "Wij mogen het Franse bewijs gebruiken omdat we Frankrijk vertrouwen. Maar, als de verdachten door bureaucratie of geheimhouding in Frankrijk onmogelijk kunnen controleren of dat bewijs eerlijk is verkregen, komt ons eigen proces in gevaar. Daarom dwingen wij via een officieel bevel af dat Frankrijk de dossiers bewaart en de verdachten informeert, zodat zij daar hun recht kunnen halen."