Hieronder volgt het overzicht van de vragen en de uitgebreide antwoorden van de minister van Justitie, Annelies Verlinden, gebaseerd op de commissievergadering van 7 januari 2026.
1. Detentiehuis Antwerpen
- Vraag: Marijke Dillen (VB) vraagt naar de reden voor het uitstel van de opening tot minstens 2027, het vermeende juridische geschil, de afstemming met het project Ringpark Zuid en de status van de bestelling van de modulaire units,.
- Antwoord: De minister ontkent dat er sprake is van een juridisch geschil met de partners. De vertraging komt door intensieve gesprekken met AG Vespa en de stad Antwerpen over de exacte afbakening van het terrein en de inbedding in het RUP Ringpark Zuid, waar Justitie geen vat op heeft,. Het doel blijft opening eind 2026 of begin 2027. De modulaire units worden per site besteld na goedkeuring van de Inspectie van Financiën; de aannemer staat klaar zodra de formele toewijzing er is.
2. Extra middelen voor Justitie (€1 miljard)
- Vraag: De leden De Wit (N-VA), Ribaudo (PVDA-PTB) en Dillen (VB) vragen om een gedetailleerde verdeling van de aangekondigde 1 miljard euro extra, de prioriteiten (zoals achterstallige facturen van tolken/deskundigen), en de impact op de overbevolking,,,.
- Antwoord: De verdeling gebeurt in overleg met partners zoals het College van hoven en rechtbanken. Belangrijke toewijzingen zijn: €7,2 miljoen voor fiscale en sociale fraudebestrijding, €6,4 miljoen voor het financieel parket en €21 miljoen voor personeelsversterking. Voor de aanpak van overbevolking is een recurrente enveloppe van €50 miljoen voorzien (o.a. voor detentiehuizen). Daarnaast is er €600 miljoen interdepartementaal voorzien voor infrastructuur (investeringen en onderhoud via de Regie der Gebouwen). Prioriteiten zijn ook het tijdig betalen van gerechtskosten, digitalisering, beveiliging en slachtofferhulp.
3. Gerechtsgebouw Verviers
- Vraag: Victoria Vandeberg (MR) kaart de verloederde staat van het gerechtsgebouw aan (schimmel, duiven, stabiliteitsproblemen) en vraagt of dit gebouw prioriteit krijgt in het nieuwe infrastructuurplan,.
- Antwoord: De minister erkent de nood aan renovatie, die grotendeels onder de Regie der Gebouwen valt, maar haar diensten voeren waar mogelijk interventies uit. Er wordt gewerkt aan een plan op middellange termijn via taskforces, en de nieuwe budgettaire middelen moeten bijdragen aan een oplossing, hoewel de exacte toewijzing nog bepaald moet worden,.
4. Niet-overbrenging van gedetineerden
- Vraag: Vandeberg (MR), Van Hecke (Ecolo-Groen) en Van Hoecke (VB) vragen naar de structurele problemen waarbij rechtszaken (en zelfs veroordelingen) in het gedrang komen omdat gedetineerden niet naar de rechtbank worden gebracht, specifiek vanuit gevangenis Haren,,.
- Antwoord: De minister verwijst naar de prioriteitenmatrix van de Directie Beveiliging (DAB) en het capaciteitstekort in gevangenissen waardoor transfers soms falen. Er was sprake van communicatieproblemen over de urgentie van bepaalde transfers. Maatregelen omvatten: personeel van nucleaire sites verplaatsen, jaarlijks 240 agenten aanwerven en nieuwe celwagens aanschaffen. Specifiek voor Haren is het ophalen lastig door de grootte van het complex, en men zet in op meer videoconferenties om verplaatsingen te vermijden.
5. Centraal Register (JustJudgment)
- Vraag: Kristien Van Vaerenbergh (N-VA) vraagt naar de vertragingen, de koppeling met de MaCH-databank en de status van de openbaarheid van vonnissen.
- Antwoord: In januari 2025 is de integratie met MaCH voltooid, waardoor de helft van alle vonnissen nu digitaal beschikbaar is via Just-on-web. De tool JustMask voor anonimisering is beschikbaar voor magistraten. Het Grondwettelijk Hof heeft bezwaren geuit over de procedure voor het niet-publiceren van vonnissen, wat mogelijk een wetswijziging vereist, maar dit blokkeert het technische proces niet.
6. Hacking van beveiligingscamera's
- Vraag: Anthony Dufrane (MR) vraagt of er in België klachten zijn over gehackte privécamera's zoals in Zuid-Korea.
- Antwoord: Er zijn bij de Federal Computer Crime Unit of het parket geen Belgische dossiers bekend. Gebruikers worden aangeraden standaardwachtwoorden te wijzigen.
7. Nationaal Financieel Parket
- Vraag: François De Smet (DéFI) bekritiseert het gebrek aan onafhankelijkheid omdat dit parket een sectie wordt van het federaal parket in plaats van een autonome dienst.
- Antwoord: De minister bevestigt de oprichting als sectie van het federaal parket, maar stelt dat de samenstelling uit gespecialiseerde magistraten de onafhankelijkheid garandeert. De wetteksten worden nog uitgewerkt.
8. Cocaïnetrafiek uit Peru
- Vraag: Dufrane (MR) vraagt naar de smokkelroutes en samenwerking met Peru na recente inbeslagnames.
- Antwoord: Peru is een belangrijk vertrekpunt; vaak wordt de "rip-off" methode gebruikt in koelcontainers. De douane voert risicoanalyses en scans uit op containers uit risicolanden. De focus ligt ook op het raken van het verdienmodel en de financiële circuits van de criminele organisaties.
9. Inbeslagname van geneesmiddelen
- Vraag: Dufrane (MR) vraagt naar statistieken over de handel in illegale geneesmiddelen en de betrokken netwerken.
- Antwoord: Er is geen exact zicht op het aantal inbeslagnames omdat gegevens verspreid zitten. Er is wel samenwerking via het 'Platform Pharma & Food Crime'. De politie werkt aan een beter beeld van deze criminaliteit en focust op controles van logistieke sites.
10. Rellen tijdens de nieuwjaarsnacht
- Vraag: Meerdere leden (Van Vaerenbergh, Dillen, Van Rooy, Van Hoecke) vragen naar de cijfers van arrestaties in Brussel, Antwerpen en Mechelen, het aantal minderjarigen, de toepassing van snelrecht en huisarresten,,,,,.
- Antwoord: In Brussel waren er 72 gerechtelijke aanhoudingen, waarvan 29 minderjarigen; 11 meerderjarigen verschijnen in maart voor de snelrechtzitting. In Antwerpen waren er 3 gerechtelijke arrestaties van minderjarigen; één werd geplaatst in een instelling. In Mechelen loopt een onderzoek naar brandstichting (zaak Lorenzo). De minister benadrukt dat het Nieuw Strafwetboek zwaardere straffen voorziet voor geweld tegen hulpverleners.
11. Justitiepaleis Brugge
- Vraag: Dillen (VB) en Lambrecht (Vooruit) kaarten de schimmelproblematiek en ongezonde werkomstandigheden aan,.
- Antwoord: Er is een structurele renovatie van de buitenschil nodig, geraamd op €16 miljoen. De ontruimde zone wordt aangepakt in fase 1 (€3,6 miljoen). Daarnaast komen er via het hefboomplan middelen voor een scan lane en dagelijks onderhoud.
12. Sociaal akkoord gevangenispersoneel
- Vraag: Sophie De Wit (N-VA) vraagt naar de stand van zaken van de onderhandelingen en de deadline van 1 januari 2026.
- Antwoord: Er is een concreet plan voorgesteld aan de vakbonden, en het overleg wordt op 9 januari voortgezet. Het plan rust op vijf pijlers: werving, opleiding, veiligheid, welzijn en een competitief weddepakket.
13. Coördinatie Halle-Vilvoorde
- Vraag: Van Vaerenbergh (N-VA) vraagt om versterking van de gerechtelijke diensten in Halle-Vilvoorde gezien de specifieke criminaliteit en bevolkingsgroei.
- Antwoord: De minister erkent dat de capaciteit niet is meegegroeid met de demografie. De regering werft 130 extra financiële onderzoekers aan, waarvan een deel naar de gedecentraliseerde FGP's (zoals Halle-Vilvoorde) zal gaan.
14. Anonieme meldpunten drugs
- Vraag: Dillen (VB) pleit voor een nationale uitrol van anonieme meldpunten naar Antwerps model.
- Antwoord: Het project wordt al twee jaar besproken. Het Openbaar Ministerie is akkoord, maar de impactanalyse op de werklast van de politie is nog niet afgerond.
15. Polygraph in zedenzaken
- Vraag: De Wit (N-VA) uit bezorgdheid over het gebruik van de polygraaf als doorslaggevend bewijs in zedenzaken.
- Antwoord: De wet stelt dat de polygraaf enkel als ondersteunend bewijs mag dienen. Er is een omzendbrief uit 2022 die het gebruik regelt; de minister ziet momenteel geen reden voor specifieke richtlijnen voor zedenzaken.
16. Toezichthouder justitiële gegevens
- Vraag: Tourneur (Les Engagés) vraagt naar de oprichting van de verplichte onafhankelijke toezichthouder voor gegevensverwerking door Justitie.
- Antwoord: Een werkgroep bereidt een tekst voor die in het eerste semester van dit jaar wordt verwacht. Het wetsontwerp zou voor eind 2026 bij het Parlement moeten liggen.
17. Tekort aan cipiers
- Vraag: Dillen (VB) vraagt naar de impact van de 370 vacatures op de opening van nieuwe gevangenissen.
- Antwoord: Er wordt geïnvesteerd in employer branding (€500.000 extra) en optimalisatie van selectieprocedures. Men onderzoekt de inzet van private bewaking voor niet-kern taken, het aanwerven van EU-burgers en het afwijken van diplomavereisten. Er komen 30 extra recruiters.
18. Ronselen door extreemrechts
- Vraag: De Smet (DéFI) vraagt of extreemrechtse groepen jongeren ronselen voor misdrijven.
- Antwoord: Jongeren worden aangetrokken door accelerationistische en ideologische groepen. Hoewel jongeren soms vandalisme plegen, zijn er geen aanwijzingen dat ze doelbewust worden geïnstrumentaliseerd door deze groepen, maar de inlichtingendiensten volgen dit op.
19. Uitvoering Europese arresten
- Vraag: Tourneur (Les Engagés) vraagt naar de trage uitvoering van EHRM-arresten door België.
- Antwoord: Dit wordt opgevolgd door de Raad van Europa via een "scoreboard". Complexe problemen zoals overbevolking en internering vergen tijd, maar op andere vlakken wordt vooruitgang geboekt.
20. Overbevolking gevangenissen
- Vraag: Dillen (VB) en Van Hecke (Ecolo-Groen) vragen naar de crisis (3.200 wachtenden, grondslapers) en het uitblijven van een regeringsakkoord,.
- Antwoord: De minister erkent de onhoudbare situatie met meer dan 500 grondslapers. Eerdere noodmaatregelen (zoals vervroegde vrijlating) werden tenietgedaan door de instroom van korte straffen. Ze werkt aan een pakket maatregelen gericht op capaciteit, terugkeer van mensen zonder verblijfsrecht en doorstroming van geïnterneerden, maar wil de lopende onderhandelingen niet in gevaar brengen door details te geven.
21. Branden in gevangenissen
- Vraag: Dillen (VB) vraagt naar de oorzaken van recente branden in Antwerpen, Dendermonde en Hasselt.
- Antwoord: In Antwerpen ging het om een suïcidepoging, in Dendermonde om opzettelijke brandstichting; Hasselt wordt nog onderzocht. De overbevolking bemoeilijkt evacuaties. Er loopt een audit naar blusapparatuur en opleidingen worden vernieuwd.
22. Dwangsommen Trabelsi
- Vraag: Francesca Van Belleghem (VB) vraagt hoeveel geld de terrorist Nizar Trabelsi effectief heeft ontvangen.
- Antwoord: Er is één dwangsom van €300.000 betaald aan zijn raadslieden/deurwaarder. De overheid weet niet hoeveel daarvan Trabelsi persoonlijk heeft ontvangen na aftrek van kosten.
23. Casa Legal
- Vraag: De Smet (DéFI) en Van Hecke (Ecolo-Groen) vragen naar de financiering voor 2026,.
- Antwoord: De minister wacht op een gezamenlijk voorstel van Casa Legal en de Ordes van Advocaten. De beslissing over de subsidie voor 2026 is uitgesteld tot de begrotingscontrole in februari-maart.
24. JustRestart
- Vraag: Dillen (VB) vraagt naar een vonnis met kritiek op het digitale platform voor schuldbemiddeling.
- Antwoord: Het ging om een technisch incident eind 2023 waarbij notificaties niet werden verstuurd. Het probleem is opgelost en de verantwoordelijkheid lag bij de technische leverancier.
25. Betaalachterstand tolken/vertalers
- Vraag: Dillen (VB) vraagt naar de aanhoudende late betalingen en btw-problemen.
- Antwoord: Oorzaken zijn personeelstekort, logge procedures en foutieve kostenstaten. Er wordt gewerkt aan digitalisering en vereenvoudiging. Wat betreft btw: de wet laat toe de btw pas te betalen bij het uitreiken van de factuur, wat uitstel kan bieden als de factuur niet meteen wordt opgemaakt.
26. Binnenkomstcontroles
- Vraag: Van Hoecke (VB) vraagt hoeveel personen door Justitie zijn vastgehouden na grenscontroles.
- Antwoord: De minister kan niet antwoorden omdat de vraag te abstract is; vasthouding kan om vele redenen gebeuren (getuige, verdachte, veroordeelde) en vereist specificatie.
27. Geweld tegen spoorpersoneel
- Vraag: Van Hoecke (VB) vraagt naar maatregelen na geweld tegen een treinbegeleider.
- Antwoord: Specifieke veiligheidsmaatregelen liggen bij Binnenlandse Zaken en Mobiliteit. Justitie hanteert een streng vervolgingsbeleid (geen seponering wegens opportuniteit) en voorziet zwaardere straffen voor geweld tegen personen met een maatschappelijke functie.
28. Vervolging phishing
- Vraag: Van Hoecke (VB) vraagt naar de hoge seponeringsgraad (70%) en de grens van €2.500.
- Antwoord: De minister ontkent dat er geseponeerd wordt om een "politiek signaal" te geven. Er komt een nieuwe omzendbrief met een uniforme grens voor nationale dossiers (die niet openbaar wordt gemaakt). De focus ligt op het aanpakken van de criminele infrastructuur (bv. 'money mules', hosting) in plaats van enkel individuele dossiers.