1. Jaarverslag Veiligheid van de Staat (VSSE)
Vragen van:
- Alexander Van Hoecke (VB)
- Sophie De Wit (N-VA)
De inhoud van de vragen: De leden maken zich zorgen over de dreigingen in het jaarverslag.
- Van Hoecke focust op 'wegwerpagenten' (sabotage door buitenlandse mogendheden), de stijging van links-extremisme (en het delen van locaties van agenten), de jihadistische dreiging (in het bijzonder minderjarigen en lone actors) en de recente oproep van IS om christenen en joden te viseren. Hij vraagt specifiek naar gekende sabotageacties, het aantal minderjarige verdachten en overleg met de Vlaamse regering over het jeugddelinquentierecht.
- De Wit vraagt naar de opvolging van hybride dreigingen (desinformatie, spionage), de ketenaanpak bij radicaliserende minderjarigen en of de personeelscapaciteit bij de VSSE in 2025 is versterkt.
Antwoord Minister Verlinden:
- Dreigingsbeeld: De terroristische dreiging is niet weg (zie conflict Midden-Oosten).
- Sabotage: Er zijn tot op heden geen grote sabotageacties op Belgisch grondgebied vastgesteld en er zijn geen personen in verdenking gesteld voor sabotage door buitenlandse mogendheden.
- Extremisme: De term 'links-extremisme' wordt gehanteerd en gemonitord.
- Minderjarigen: Er is een stabilisatie in de cijfers. De gegevensuitwisseling verloopt vlot via de JIC-JDC-procedure. Preventie (ook online via OCAD) is cruciaal.
- IS-oproep: Er is verhoogde waakzaamheid na de oproep in Al-Naba, maar nog geen specifieke concrete dreiging vastgesteld.
- Capaciteit: Het kader is stabiel (net onder 1.000 VTE); er wordt ingezet op gespecialiseerde profielen.
2. Problemen met IT-systeem JustCase
Vragen van:
- Marijke Dillen (VB)
- Julien Ribaudo (PVDA-PTB)
- Ortwin Depoortere (VB) (ingediend maar niet gesproken in tekst)
- Kristien Van Vaerenbergh (N-VA)
- Maaike De Vreese (N-VA) (ingediend maar niet gesproken in tekst)
- Pierre Jadoul (MR)
De inhoud van de vragen: Er is vernietigende kritiek van magistraten (o.a. College van procureurs-generaal) over de veiligheid van JustCase.
- De leden wijzen op risico's: geseinde personen niet zichtbaar, slachtoffers niet geïnformeerd over vrijlating daders, en dossiers die 'verdwijnen'.
- Ze vragen naar concrete maatregelen, de veiligheid van procedures, de noodzaak van parallelle circuits, de kosten (€40 miljoen) en de timing voor een oplossing.
Antwoord Minister Verlinden:
- Erkenning: Er zijn technisch onderschatte kinderziektes (vooral datamigratie en notificaties), maar het systeem werkt wel voor duizenden dossiers en vervangt verouderde software.
- Veiligheid: JustCase heeft geen link met de politiedatabank (ANG); seiningen verlopen via het bestaande I+Belgium.
- Maatregelen: Er is een crisismanager aangesteld, dagelijkse updates en on-site hulp. Voor kritieke info (zoals slachtofferinformatie) worden tijdelijk parallelle communicatiekanalen gebruikt.
- Budget: Het is een vaste prijs (gefinancierd met EU-middelen), dus geen meerkosten voor de overheid.
3. Agressie in gevangenis Brugge
Vragen van:
- Annick Lambrecht (Vooruit)
- Marijke Dillen (VB)
De inhoud van de vragen: Naar aanleiding van een ernstig incident waarbij vier cipiers gewond raakten (o.a. hersenschudding, gebroken oogkas).
- Lambrecht vraagt of dit door overbevolking komt en hoe het zit met het welzijn van het personeel.
- Dillen hekelt het gebrek aan kordaat optreden (werkneerlegging werd geweigerd) en stelt voor om vervroegde vrijlating te schrappen bij agressie tegen personeel.
Antwoord Minister Verlinden:
- Incident: Procedures zijn gevolgd (debriefing, bevriezing situatie). Vier personeelsleden waren arbeidsongeschikt.
- Oorzaak: Agressie is een algemeen probleem, deels door overbevolking maar ook door psychische problematiek bij gedetineerden.
- Maatregelen: Er loopt een project 'geweldloze cultuur', agressiebeheersing voor gedetineerden en er komen beveiligde cellen voor de meest agressieve gevangenen.
4. Situatie Syrië & Foreign Terrorist Fighters (FTF's)
Vragen van:
- Michel De Maegd (Les Engagés)
- Alexander Van Hoecke (VB)
De inhoud van de vragen: Zorgen over de instabiele situatie in Noordoost-Syrië en berichten over ontsnappingen van IS-leden.
- De Maegd vraagt naar het aantal Belgische strijders in detentie en de risico's op straffeloosheid.
- Van Hoecke vraagt of er Belgische IS-strijders ontsnapt zijn en wil garanties dat zij nooit terugkeren (verwijzend naar de zaak Besime Car).
Antwoord Minister Verlinden:
- Cijfers (VSSE 27/01/26): 11 mannelijke FTF's in gevangenissen (één recent naar Irak gebracht), 8 vrouwen en 9 kinderen in kampen.
- Ontsnappingen: Er is geen informatie dat er aan België gelinkte strijders zijn ontsnapt.
- Terugkeer: De minister gaat niet in op individuele dossiers maar stelt dat de diensten de situatie nauwgezet opvolgen.
5. Verwijlinteresten vertalers en tolken
Vragen van:
- Paul Van Tigchelt (Open Vld) (ingediend)
- Alexander Van Hoecke (VB) (gesproken)
De inhoud van de vragen: Vanaf 1 februari worden verwijlinteresten automatisch berekend.
- Wat is de budgettaire impact op de reeds krappe middelen van Justitie?
- Geldt dit ook voor oude schulden?
- Hoe wordt vermeden dat de put groter wordt?
Antwoord Minister Verlinden:
- Regeling: Automatische berekening start op 1 februari voor btw-plichtigen (betalingstermijn 30 dagen na indiening in Peppol).
- Kosten: De impact wordt geraamd op €4,3 miljoen voor gerechtskosten en €300.000 voor overheidsopdrachten.
- Maatregel: De interesten worden ingehouden op het werkingsbudget van de betreffende directie die te laat betaalt, als stok achter de deur.
6. Steekpartij pro-Koerdische manifestatie Antwerpen
Vraag van:
- Michel De Maegd (Les Engagés)
De inhoud van de vraag: Vragen over de steekpartij op de Operaplein waarbij gewonden vielen. Zijn de verdachten aangehouden en worden de feiten als terrorisme gezien?
Antwoord Minister Verlinden:
- Verdachten: Eén verdachte is vrijgelaten (geen betrokkenheid). Drie zijn voorgeleid, waarvan twee aangehouden en één vrijgelaten onder voorwaarden.
- Kwalificatie: Het parket kwalificeert de feiten momenteel als poging tot moord, niet als terrorisme. Er loopt een apart onderzoek naar een incident op een bus.
7. Arrest Grondwettelijk Hof (Belgische Nationaliteit)
Vraag van:
- Alexander Van Hoecke (VB)
De inhoud van de vraag: Het Hof oordeelde dat de Nationaliteitswet discrimineert: kinderen van ouders die hier illegaal verblijven, kunnen moeilijker Belg worden dan in bepaalde andere situaties. Komt er een wetswijziging?
Antwoord Minister Verlinden:
- Status: Het arrest wordt juridisch geanalyseerd. Het is een prejudiciële beslissing (geen vernietiging), maar rechters moeten de interpretatie wel volgen.
- Impact: Er zijn geen cijfers over de impact. Verblijfsstatus is een bevoegdheid van Asiel & Migratie.
8. Verdrag met Cambodja (Gevangenen)
Vraag van:
- Marijke Dillen (VB)
De inhoud van de vraag: Details over het verdrag voor de overbrenging van gevangenen. Hoeveel mensen betreft het?
Antwoord Minister Verlinden:
- Verdrag: Ondertekend op 23 januari. Belgen in Cambodja en Cambodjanen in België kunnen hun straf in eigen land uitzitten, mits instemming van beide staten.
- Aantallen: Het gaat momenteel om 1 Belg in Cambodja en 1 Cambodjaan in België.
- Andere landen: Er zijn contacten met Egypte en Tunesië.
9. Modulaire Units (Gevangenissen)
Vraag van:
- Marijke Dillen (VB)
De inhoud van de vraag: Wanneer worden de aangekondigde 300 extra plaatsen (via containers/units) effectief geplaatst in o.a. Paifve en Brugge? Waar blijven de andere 800 plaatsen van het contract?
Antwoord Minister Verlinden:
- Plan: Er wordt gebruikgemaakt van een bestaand raamcontract. De 300 plaatsen komen bovenop de detentiehuizen.
- Status: Haalbaarheidsstudies per site zijn bezig.
- Personeel: Er zijn middelen vrijgemaakt en de rekrutering wordt geprioriteerd. Een exacte datum van plaatsing werd niet gegeven.
10. Digitale Stalking bij Partnergeweld
Vraag van:
- Funda Oru (Vooruit)
De inhoud van de vraag: Waarom wordt bij partnergeweld niet systematisch gecheckt op digitale stalking (spyware, tracking)?
Antwoord Minister Verlinden:
- Actie: De nieuwe rondzendbrief COL13/2025 bevat specifieke richtlijnen voor politie en magistratuur over cybercriminaliteit binnen partnergeweld, inclusief het bewaren van digitaal bewijs.
11. Sociaal Akkoord Gevangenispersoneel
Vraag van:
- Sophie De Wit (N-VA)
De inhoud van de vraag: Is het akkoord op 9 januari gesloten en wat houdt het in?
Antwoord Minister Verlinden:
- Bevestiging: Ja, er is een akkoord bereikt op 9 januari.
- Inhoud: Focus op 5 pijlers: werving, opleiding, veiligheid, welzijn en verloning (o.a. competitief weddepakket).
- Timing: Uitrol tussen eind 2026 en 2029.
12. Arrest Grondwettelijk Hof (Taalgebruik PV's)
Vraag van:
- Barbara Pas (VB)
De inhoud van de vraag: Het Hof oordeelde dat PV's moeten worden opgesteld in de taal van het gebied van de feiten, niet waar ze ondertekend worden. Leidt dit tot massale nietigheid van PV's?
Antwoord Minister Verlinden:
- Gevolg: Het is een prejudiciële beslissing. Er zijn nog geen gevallen bekend van ambtshalve vernietiging door rechters.
- Actie: Het punt wordt besproken op het College van procureurs-generaal (29/01) om de praktische gevolgen te bepalen.