DEEL 1: HET WETSONTWERP (De nieuwe regels)
Het Doel De regering wil de belastingdruk op arbeid
verlagen en de overheidsfinanciën saneren. Om dit te betalen, wordt een nieuwe
belasting ingevoerd op de winst (meerwaarde) die particulieren maken bij de
verkoop van financiële producten.
1. Wie moet deze belasting betalen? De belasting
geldt voor natuurlijke personen (particulieren) die winst maken in het
kader van het beheer van hun privévermogen. Ook sommige rechtspersonen (zoals
vzw's) vallen eronder, tenzij ze vrijgesteld zijn.
- Let
op: Winsten die u maakt in uw beroepsactiviteit vallen hier niet
onder; die blijven belast als beroepsinkomen.
2. Op welke beleggingen is dit van toepassing? De
term "financiële activa" wordt ruim geïnterpreteerd en omvat vier
hoofdcategorieën:
- Financiële
instrumenten: Aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ETF's, opties,
etc..
- Verzekeringscontracten:
Tak 23-beleggingsverzekeringen (niet de gewone overlijdensverzekeringen
zonder beleggingsdoel).
- Crypto-activa:
Cryptomunten (zoals Bitcoin) en NFT's, voor zover ze gebruikt worden als
betaal- of beleggingsmiddel.
- Valuta
en goud: Beleggingsgoud en vreemde valuta (indien niet op een
betaalrekening).
- Niet
belast: Kunst, oldtimers, postzegels, wijn, juwelen, etc..
3. Hoeveel belasting moet u betalen? Er zijn
verschillende tarieven en vrijstellingen:
- Het
standaardtarief: U betaalt 10% belasting op de gerealiseerde
meerwaarde.
- De
vrijstelling (voetvrijstelling): De eerste 10.000 euro winst per
jaar is belastingvrij. U betaalt dus pas belasting vanaf de eerste
euro winst boven die 10.000 euro. Dit bedrag wordt geïndexeerd.
- Aanmerkelijk
belang (>20%): Heeft u minstens 20% van de aandelen in een
vennootschap? Dan geldt een apart tarief voor grote verkoopwinsten. De
eerste 1 miljoen euro winst is vrijgesteld. Daarboven gelden oplopende
tarieven van 1,25% tot 10%.
- Interne
meerwaarden (33%): Verkoopt u aandelen aan uw eigen holding (een
vennootschap die u controleert)? Dan betaalt u 33% belasting. Dit
is om een specifieke vorm van belastingontwijking tegen te gaan.
4. Alleen winst vanaf 2026 telt ("Het
Fotomoment") Een heel belangrijk punt: winsten uit het verleden worden
niet belast.
- De
belasting gaat in op 1 januari 2026.
- Voor
activa die u al bezat vóór die datum, wordt gekeken naar de waarde op 31
december 2025.
- U
betaalt alleen belasting op de waardestijging na deze datum. Als uw
aandelen al jaren in waarde stegen, blijft die oude winst onbelast.
5. Hoe wordt de belasting geïnd? Er zijn twee
manieren:
- Via
de bank (standaard): Belgische banken en tussenpersonen houden de 10%
belasting meteen in bij de verkoop (zoals roerende voorheffing). U hoeft
dan niets in uw belastingaangifte te zetten. Omdat de bank niet weet of u
al aan uw limiet van 10.000 euro zit, houden zij de belasting in vanaf de
eerste euro. U kunt het teveel betaalde bedrag later terugvragen via uw
aangifte.
- Via
de belastingaangifte ("Opt-out"): U kunt aan uw bank vragen
om geen belasting in te houden (bijvoorbeeld om privacyredenen). In
dat geval moet u zelf uw winsten aangeven in uw jaarlijkse
belastingaangifte.
6. Wat bij verlies of verhuis?
- Minderwaarden:
Verliest u geld bij een verkoop? Dan mag u dit verlies aftrekken van uw
winsten in hetzelfde jaar en binnen dezelfde categorie activa.
- Exit
Taks: Verhuist u naar het buitenland? Dan wordt dit gezien als een
"fictieve verkoop". De fiscus berekent de belasting op de winst
die u zou hebben gemaakt als u verkocht op de dag van vertrek. Vaak
krijgt u wel uitstel van betaling tot u effectief verkoopt.
DEEL 2: DE ADVIEZEN (De kritiek en aanpassingen)
Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste punten
uit de adviezen van de Raad van State en de Gegevensbeschermingsautoriteit, en
hoe de regering hierop reageert in de tekst.
A. Advies van de Raad van State (Juridisch en
Constitutioneel)
- Gelijkheid
tussen beleggers: De Raad van State vroeg waarom financiële activa
(aandelen) wel belast worden, maar andere activa zoals kunst of oldtimers
niet. Is dit geen discriminatie?
- Antwoord
Regering: Het onderscheid is gerechtvaardigd omdat financiële activa
veel makkelijker verhandelbaar (liquide) zijn, een objectieve prijs
hebben (beurskoers) en makkelijker te traceren zijn via banken dan
bijvoorbeeld een schilderij.
- Duidelijkheid
over Crypto en NFT's: Er was onduidelijkheid over wanneer digitale
kunst (NFT's) belastbaar is.
- Verduidelijking:
NFT's vallen alleen onder de belasting als ze effectief gebruikt worden
als beleggingsmiddel of betaalmiddel. Een puur digitaal kunstwerk zonder
betaalfunctie valt erbuiten.
- Exit
Taks en Europa: De Raad van State waarschuwde dat de Exit Taks het
vrij verkeer binnen de EU niet mag belemmeren.
- Aanpassing:
Er is een regeling voor "automatisch uitstel van betaling". Als
u naar een ander EU-land verhuist, wordt de belasting berekend maar moet
u nog niet betalen zolang u de aandelen niet verkoopt. Keert u binnen de
2 jaar terug naar België, dan vervalt de belasting.
- Complexiteit
bij banken: De banken kunnen onmogelijk weten of een transactie
"normaal beheer" is of "speculatie" (wat zwaarder
belast wordt).
- Gevolg:
De bank houdt standaard 10% in. Als uw transactie eigenlijk speculatief
was (33% belasting), blijft u zelf verantwoordelijk om dit correct aan te
geven.
B. Advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit (Privacy)
- Privacy
bij de "Opt-out": De GBA maakte zich zorgen over de optie om
de belasting niet door de bank te laten inhouden (opt-out). Als u
een gezamenlijke rekening heeft en één persoon kiest voor de opt-out, weet
de fiscus meteen alles over de andere rekeninghouders.
- Regeling:
Als u kiest voor de opt-out, moet dit gebeuren met akkoord van alle
rekeninghouders. Als één iemand anoniem wil blijven (en dus de bank laat
betalen), moeten alle houders dat volgen.
- Welke
data naar de fiscus? De GBA eiste dat de wet heel specifiek opsomt
welke gegevens de banken naar de fiscus sturen bij een opt-out.
- Aanpassing:
De wet specificeert nu dat het gaat om de identiteit van de titularissen,
de rekeningnummers en de inkomsten die onder de belasting vallen.